Vanaf Bellpuig voert de route door een volledig vlak agrarisch landschap tot aan het Estany d’Ivars i Vila-sana, een hersteld natuurgebied en een van de belangrijkste wetlands van het binnenland van Catalonië. De route rond het meer is rustig en uitsluitend toegankelijk voor voetgangers en fietsers, waar meer dan 200 vogelsoorten te spotten zijn en men kan genieten van de kalmte van de omgeving. Na het voltooien van de halve rondgang verlaten we het meer en volgen het Camí de Vila-sana naar Mollerussa, het einde van de etappe, waar het landschap volledig de vlakte van Lleida weerspiegelt.

We verlaten Gósol, een bergdorp met een sterke Pyreneeën-identiteit en een band met Picasso, die hier in 1906 verbleef. De route begint met een afdaling over de weg naar Saldes, met de imposante Pedraforca altijd in het vizier. De weg slingert door de vallei en biedt op verschillende plekken spectaculaire uitzichten op de “pollegons” van de Pedraforca, het iconische symbool van Berguedà en de Catalaanse Pyreneeën.

‘s Ochtends barsten de kraampjes op de Fòrum-markt van Tarragona, gelegen tussen de Romeinse ruïnes die op de Werelderfgoedlijst staan, van de versheid en kleur, met producten uit de tuinderijen van Camp de Tarragona. Zonder de historische binnenstad te verlaten, volgen we een route om meer te weten te komen over de geschiedenis van de wijn met oorsprongsbenaming D.O. Tarragona en jonge producenten van natuurlijke wijnen. Zij vertellen over L’Embutada, een feest dat in ere is hersteld en in het teken staat van de nieuwe wijn. We wandelen naar de visserswijk El Serrallo om een van de andere gastronomische schatten van de stad te ontdekken, namelijk de vis en zeevruchten die worden gebruikt om romesco te maken. In deze streek is dat geen saus, maar de basis van dit recept dat aan de visserskeuken is gekoppeld.

Na het oversteken van de Pla de Manlleu verlaten we het asfalt en nemen we de Camí de la Coma, dat door bossen en velden slingert richting Coll de l’Arboçar. We keren terug naar de weg en beginnen de afdaling naar de rivier Gaià, waar het landschap koeler en schaduwrijker wordt. Hier wacht ons een van de belangrijkste bezienswaardigheden van de dag: het klooster van Santes Creus, een juweel van de cisterciënzerroute en een historisch symbool van de regio. Het traject gaat verder naar Aiguamúrcia, Vila-rodona en Bràfim, in een geleidelijke afdaling die afwisselend door dorpen en akkers voert.

Vandaag beginnen we onze dag in Montblanc met een royaal ontbijt in een wijnkelder.

Pa amb tomàquet (geroosterd brood met tomaat) en extra vierge olijfolie, zwarte en witte botifarra (worst), gedroogde llonganissa (worst), kazen, olijven, noten en een glaasje wijn zijn ideaal om de dag voldaan te beginnen. Montblanc is een dorpje met een prominente omwalling waarvan de torens en poorten goed bewaard zijn gebleven. Elk jaar in april spelen ze hier de Legende van Sant Jordi na in het kader van de Middeleeuwse Week.

Door middel van talloze voorzieningen, als ware het een degustatiemenu, nodigt elBulli1846 ons uit om de geschiedenis van elBulli te ontdekken, met uitzicht op het natuurpark Cap de Creus, en om na te denken over gastronomie en innovatie. We fietsen door de Aiguamolls de l’Empordà op een elektrische fiets, kijken naar de talloze vogels die in dit moerasgebied leven en proeven producten zoals olijfolie met oorsprongsbenaming D.O. Empordà. In L’Escala komen we meer te weten over het leven van de esquenapelats, de bijnaam waaronder de vissers van het dorp bekend stonden, aan wie eer wordt betoond tijdens het Zoutfeest. In het Museu de l’Anxova i de la Sal worden ruimtes en gereedschap uit de oude ansjovisfabrieken tentoongesteld.

Het unieke klimaat van deze gevarieerde kust, met zandstranden en baaien van turquoise water omgeven door prachtige rotsen, nodigt je uit om de namiddag door te brengen op een van de catamarans die vanuit het watersportcentrum Cambrils Estació Nàutica uitvaren. Van op zee zien we de skyline van Salou, met zijn prachtige stranden en de duizelingwekkende achtbanen van PortAventura World. Die laten we voor een volgende keer, als de kleintjes van het gezin er ook bij zijn. We zijn in Cambrils, de culinaire hoofdstad van de Costa Daurada. We kunnen dus niet vertrekken zonder de heerlijke suquet de romesco te proeven, een van de toppers van de lokale viskeuken.

In de laatste kilometers wordt het terrein makkelijker, met lichte glooiingen die de aankomst in Terrassa aankondigen, een stad vol karakter met een rijk modernistisch en industrieel erfgoed. De brede, met bomen omzoomde paden laten ons de inspanning van de rit volledig waarderen. De uitzichten openen zich en onthullen de eerste gebouwen van de stad, omlijst door de bergen die we in de volgende etappes zullen tegenkomen. De binnenkomst in de stad verloopt via Vallparadís Park, een groene corridor die ons rustig naar het einde van deze eerste dag leidt. In het centrum van Vallès Occidental, vinden we alle denkbare voorzieningen en accommodaties. We kunnen hier ook een bezoek brengen aan het Nationaal Museum van Wetenschap en Technologie van Catalonië (mNACTEC).

We vertrekken uit L’Ametlla del Vallès in de richting van Santa Eulàlia de Ronçana, fietsend over brede paden tussen velden en bossen van witte den en steeneik. Het landschap is open, met de contouren van de Serra de Collserola al zichtbaar aan de horizon. Naarmate we Caldes de Montbui naderen, wordt het terrein meer golvend. De stad staat bekend om zijn Romeinse baden en thermale bronnen, een levende traditie die het tot een van de oudste kuuroorden van Catalonië maakt. Na het passeren van het oude stadscentrum komen we in Vallès Occidental, waarbij we door Sentmenat fietsen en over landelijke paden tussen velden, bossen en kleine dorpen.

In een van de modernistische gebouwen aan de Passeig de Gràcia leren we tijdens een kookworkshop twee traditionele Catalaanse gerechten te bereiden: esqueixada, een salade met onder meer kabeljauw en tomaten, en crema catalana, een heerlijk toetje dat veel weg heeft van crème brûlée. We bewonderen de zonsondergang vanaf een catamaran. Aan boord kom je vast in de verleiding om een ontspannende duik te nemen in het warme, vredige water van de Middellandse Zee. Het uitzicht is adembenemend en strekt zich uit van de kust van Barcelona tot aan de berg Collserola in de verte.

Een van de trajecten van de cisterciënzerroute, die de kloosters van Santes Creus, Poblet en Vallbona de les Monges met elkaar verbindt, loopt van Montblanc naar Poblet. Het is een route van maar tien kilometer. We besluiten dan ook om een wandeling te maken door het prachtige landschap van het Pradesgebergte. We bereiken het cisterciënzerklooster van Poblet, een officiële werelderfgoedlocatie. Daar vernemen we van een van de monniken dat het landschap niet alleen vredig is, maar pas echt schittert in de herfst. Dan zijn de beste aardappelen, kastanjes en paddenstoelen in de streek lekker rijp.

We verlaten Vielha en bereiken na Gausac de Camin Reiau, een oud verbindingspad tussen de dorpen van de Val d’Aran. De route loopt parallel aan de rivier de Garona over brede paden en schaduwrijke stukken waar de bomen een natuurlijke tunnel vormen. Het bos is dicht, vol berken, hazelaars en beuken, met het constante geluid van de rivier vlakbij. Het terrein is makkelijk en zeer aangenaam tot aan Arròs, waar we de rivier oversteken om te beginnen aan de klim naar het dal van Varradòs.

We rijden verder naar Vic en gaan naar de Plaça Major, waar elke dinsdag en zaterdag een levendige markt wordt gehouden. We bezoeken een eeuwenoude droogkamer en leren twee van de beroemde worsten van de stad te maken: llonganissa en fuet. De volgende halte is Sant Fruitós de Bages. Dé plek bij uitstek voor een ervaring waar je misschien maar eens in je leven de kans toe krijgt: een parachutesprong vanaf 4000 meter hoogte, met uitzicht op de Pyreneeën en Montserrat tijdens de afdaling. Blijf je liever met beide benen op de grond? Dan is een bezoek aan de Tines de la Vall del Montcau een aanrader. Dat zijn grote stenen constructies aan de voet van de wijngaard waarin vroeger wijn werd gemaakt. Ook leuk is Sant Benet de Bages, een zeer goed bewaard middeleeuws klooster waar je jezelf in de wijnbouwgeschiedenis kunt verdiepen en de wijnen van de DO Pla de Bages kunt proeven.Verder zuidwaarts krijgen we de kans om Mura te bezoeken, een van de officiële ‘Charmante Gemeenten’. Ook de moeite waard is het Natuurpark van Sant Llorenç del Munt i l’Obac, een verzameling van rotsen en formaties die beelden van Montserrat oproepen. Nog een interessante route vanuit Vic naar Barcelona loopt door de Costa Maresme en het Natuurpark van Montseny, een biosfeerreservaat dat op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed van de Unesco staat. In de Maresme vinden we rustige zandstranden en dorpjes met prachtige modernistische architectuur.

Het mozaïek van velden, zoutmoerassen en lagunes van de Ebrodelta is vooral mooi wanneer de rijstvelden onder water staan en spiegels vormen die glanzen met verschillende intensiteit en kleur, afhankelijk van het licht. In een familieboerderij tussen de rijstvelden vinden we een bijzonder project, een sakebodega. Daar betreden we de wereld van deze populaire Japanse drank en miso in de enige kura in het Middellandse Zeegebied. Ze bieden verschillende activiteiten aan, waaronder een fietstocht op elektrische fietsen. Tijdens de jaarfeesten van het planten en oogsten wordt de rijstcultuur gevierd. Een diner op basis van garnalen uit La Ràpita maakt een dag die naar zee smaakt helemaal af.

Vanuit dit dorpje rijden we zuidwaarts naar een prachtig stukje van de Camí de Ronda. We volgen deze weg om enkele van de best bewaarde hoekjes van de Catalaanse kust te bewonderen. De gemakkelijke route loopt langs de GR92 en voert ons naar prachtige baaitjes met rode rotsen en kristalhelder water. We rijden verder naar het nabijgelegen dorp El Perelló. Daar trekken we imkerpakken aan om ons in de complexe wereld van de bijen te verdiepen. In de bijenkorven maken de zoemende insecten honing van topkwaliteit. Tot slot leren we gebak met honing te bereiden.

De gastronomische route door Figueres verbindt de sentimentele ruimtes van Dalí met elkaar: wandelend onder de Torre Galatea door of in de wijnkelder Ca la Teta proeven we de wijnen die onder de invloed van de tramontane ontstaan, vergezeld van gerechten zoals Mar i muntanya waarin vis en vlees wordt gecombineerd. In Peralada brengen we een bezoek aan een avant-gardistische bodega, het werk van architectenbureau RCR uit Olot die de Pritzker Prize heeft gewonnen. Het museum van het kasteel van Peralada herbergt een verzameling voorwerpen die te maken hebben met de wijnwereld. Voor het volgende bezoek, in Garriguella, moeten we ons imkerpak aantrekken om het productieproces van honing uit L’Albera van dichtbij te aanschouwen.

We rijden verder naar La Seu d’Urgell in de streek Alt Urgell. Deze gemeente tussen twee rivieren ligt in de schaduw van de bergketen Serralada del Cadí even verderop. De late middagzon verlicht Santa María, de enige volledig romaanse kathedraal in Catalonië. We zijn net op tijd om de fascinerende kloostergang te bezichtigen. Hier vinden we de enige kaas uit Catalonië met een beschermde oorsprongsbenaming, een kwaliteitsproduct dat lokaal wordt gemaakt. La Seu d’Urgell staat bekend als de Catalaanse hoofdstad van de kaas. De belangrijke beurs van de ambachtelijke kaas van de Pyreneeën wordt hier in oktober gehouden tijdens het festival van Sant Ermengol.

We rijden verder naar het Huis-Museum van Domènech i Montaner, het voormalige huis van deze belangrijke modernistische architect in Canet de Mar, dat tegenwoordig een museum is. Hier staan prachtige modellen van enkele van zijn meest emblematische werken, zoals het Palau de la Música of het Hospital de Sant Pau. In een van de dorpscafés proeven we ‘vidrieres modernistes’ of ‘gebrandschilderd glas’, de speciale koekjes voor bij de koffie volgens een recept dat lokale banketbakkers hebben bedacht. We vervolgen onze weg naar Arenys de Mar, de andere ‘Maritieme Gemeente’ aan de kust van Maresme. In de vissershaven – een van de belangrijkste van Catalonië – houden ze elke namiddag een pittoreske veiling. De beroemde gamba’s die hier heerlijk vers worden verkocht, prijken niet lang daarna op het menu van grote restaurants. In Arenys de Mar komen we een merkwaardig soort modernisme tegen op het kerkhof van Sinera, een plek die Salvador Espriu in zijn gedichten heeft vereeuwigd. Wil je het dorpje op een aparte manier bezichtigen? Schrijf je dan in voor een rondvaart met gids vanuit de haven en geniet van het natuurlandschap, het kristalheldere water en de vele zeevogels. Ben je een nachtuil? Dan kun je ‘s nachts ook een boottocht boeken en de sterrenhemel bewonderen terwijl je naar mythologische verhalen luistert.

In de kolonies van de Ter hoorden we al het verhaal van de ondernemers die fortuin vergaarden dankzij de textielindustrie. Ook enkele herenhuizen in onze volgende halte Mataró, zoals het Coll i Regàs, zijn er stille getuigen van. In de hoofdstad van de streek bezoeken we ook Nau Gaudí, het eerste bouwwerk van de architect dat nu is omgebouwd tot een museum voor hedendaagse kunst. In de namiddag is het tijd om te shoppen. Daarbij mogen de plaatselijke lekkernijen uiteraard niet ontbreken. We kopen dan ook enkele doosjes neules, knapperige holle of met crema catalana gevulde sigaarkoekjes die doorgaans met kerst op het dessertmenu staan, en catanies, amandelen met een chocoladelaagje.

We laten het stuwmeer achter ons en volgen de N-230 langs de Besiberri-kloof en de refugio van Conangles, midden in een hooggebergte van bossen en rotspartijen. Vervolgens bereiken we de ingang van de Vielha-tunnel, een historisch bouwwerk dat Alta Ribagorça met de Val d’Aran verbindt. De tunnel is toegankelijk voor fietsers, mits vooraf het SOS Vielha-team wordt geïnformeerd via de intercom bij de ingang. Het personeel sluit tijdelijk één rijstrook om een veilig doorgang mogelijk te maken. Een lamp en reflecterend hesje zijn verplicht. In de tunnel volgt eerst een klim van 400 meter; daarna gaat het vrijwel uitsluitend bergafwaarts. Eenmaal buiten volgen we het Camin deth Port, een mooie afdaling langs de rivier de Nere naar het centrum van Vielha – het eindpunt van de etappe en de toegangspoort tot de Val d’Aran.

We verlaten La Pobla de Segur via een secundaire weg die langzaam stijgt en daalt tussen boerderijen en kleine akkers, tot we de Eix Pirinenc bereiken. De route loopt door Senterada, een klein dorpje verscholen tussen de bergen, en vervolgt noordwaarts naar de afslag naar Xerallo. Hier wordt het terrein flink steiler op een smalle, autovrije weg naar Sentís, een natuurstenen dorpje op meer dan 1.200 meter hoogte, omgeven door volledig bergachtig landschap.

Vanuit Vielha rijden we langs de rivier de Garona (de Garonne) naar een van de meest pittoreske plekjes in de Val d’Aran: Artiga de Lin. Het landschap is een aaneenschakeling van groene weiden, ravijnen en rivieren die een van de mooiste en best toegankelijke valleien in de Val d’Aran vormen. Vanaf hier brengt een korte wandeling ons dichter bij Els Uelhs Deth Joeu, een waterval die zijn water van de gletsjer Aneto krijgt. Het is een uitzonderlijk fenomeen: het water verdwijnt vier kilometer verderop in het dal van Benasque onder de grond en komt hier in al zijn kracht weer naar boven.

We vervolgen onze route zuidwaarts, langs de Baai van Roses. Deze inham behoort tot het selecte clubje van de mooiste baaien ter wereld. We doorkruisen het Natuurpark Aiguamolls de l’Empordà, een van de meest gevarieerde natuurgebieden van Catalonië. De namiddag staat in het teken van geschiedenis, want we willen de ruïnes van Empúries bezoeken. Hier betraden de Grieken en Romeinen het schiereiland. We schrijven ons in voor een rondleiding met de handel en consumptie van wijn in de oude wereld als centraal thema. De ruïnes zijn prachtig gelegen, vlak aan het strand. We laten deze kans dan ook niet schieten en gaan zwemmen bij de pier waar de Griekse schepen 25 eeuwen geleden aanmeerden. Wat een uitzonderlijke ervaring! Op amper zes kilometer ten zuiden van de archeologische vindplaats ligt L’Escala, een officiële ‘Maritieme Gemeente’ vanwege haar oeroude band met de zee. Hier bezoeken we het Ansjovis- en Zoutmuseum en verdiepen we ons in het wel en wee van de zouterijen die het dorp zo welvarend hebben gemaakt. Uiteraard proeven we de beroemde ansjovis van L’Escala in een van de traditionele tavernes van het oude dorpje.

Eenmaal in Alp verandert het landschap: het terrein wordt rustiger en we fietsen over landelijke paden en weiden. We steken de Segre-rivier over en volgen het Camí Ral de Sant Jaume, een oude route die de dorpen van La Cerdanya met elkaar verbindt. Het is een ontspannende slotetappe, met het kabbelende water van de rivier als constante metgezel, terwijl we Bolvir passeren. Uiteindelijk bereiken we Puigcerdà, de historische hoofdstad van La Cerdanya, waar het meer en de klokkentoren ons verwelkomen en het einde van de etappe markeren.

Op de drempel van de kathedraal wacht ik op de gids, die me meeneemt door de verschillende ruimtes: het schip, de kloostergang en een klim naar de klokkentoren. Het is een bezoek met meer intriges, verraad, strijd, pacten en geheimen dan de beste tv-reeks. ‘s Avonds neem ik tussen al het verlichte Romeinse erfgoed plaats in een restaurant met maar een handvol tafels en een open keuken. Daar laat ik me leiden door jonge chef-koks die bij lokale producten zweren. Dat houdt twee dingen in: een ruim aanbod natuurwijnen én uitstekende vis, rechtstreeks van de vismarkt van Tarragona.

We verlaten Sitges via de boulevard langs de zee, met de ‘Indianos’- en modernistische huizen aan de kust, en volgen het fietspad met het intense blauw van de Middellandse Zee aan onze linkerkant totdat we de Jardins de Terramar bereiken. Vervolgens nemen we een groene route door een koel, schaduwrijk bos naar Les Roquetes del Garraf. We passeren de regionale hoofdstad Vilanova i la Geltrú en laten de kustsfeer achter ons om het binnenland in te gaan. De weg stijgt geleidelijk totdat we het Parc del Foix bereiken.

Ik maak een kleine sprong in de tijd naar het bohemienachtige Barcelona van de late 19e en vroege 20e eeuw, de stad waar de jonge Picasso door de straten zwierf. Ik loop langs belangrijke plekken uit zijn leven, zoals het gebouw waar hij schoolliep, de Carrer Avinyó en de brouwerij waar zijn eerste solotentoonstelling plaatsvond. Het oeuvre van de kunstenaar heeft m’n eetlust gewekt. Gelukkig eindigt de route bij het Picasso-museum in de wijk El Born, met zijn talrijke typische eethuisjes. Ik zet mijn tocht verder, maar dan met een uitgesproken culinair accent. Een uitstekende optie om de middag op een leuke manier door te brengen? Slenteren langs de winkeltjes die handgemaakte producten zoals sieraden, mode, cosmetica, handwerk en noga verkopen. Sommige zijn eeuwenoud.

De route loopt door Puigcerdà, een stadje aan een prachtig meer. In de straten kunnen we ons een personage uit een van de romans van Carlos Ruiz Zafón wanen. Op amper zeven kilometer van Puigcerdà kunnen we de apotheek van Llívia bezoeken, een van de oudste van Europa. De kleine omweg zeker waard. Over lokale wegen rijden we verder naar dorpen met korte namen, hartige worst, zoals donkere en lichte bull, en pà de fetge (vleesbrood van lever). Nadat we Urtx, Alp en Das zijn gepasseerd, klimmen we naar Meranges, een dorp met rustieke bergarchitectuur en het prachtige meer Malniu. Vanaf de hoogte van het dorp, op 1590 meter, kijken we uit over La Cerdanya.

Ik loop de winkeltjes rond het plein van het heiligdom binnen en koop de traditionele mató, een huttenkaas die heerlijk is met honing. Vervolgens daal ik de berg af met de Aeri, een kabelbaan die uitkijkt over de vallei van Llobregat. Het is tijd om weer in de auto te stappen en het Natuurpark van Sant Llorenç del Munt i l’Obac te doorkruisen. Ik kom in de verleiding om een omweg naar Sant Fruitós de Bages te maken voor een tandemsprong, een vrije val vanaf 4000 meter hoogte. Maar ik besluit om later terug te komen, zodat ik dat avontuur met vrienden kan beleven.

De begroeiing ontnam aanvankelijk het zicht, maar halverwege de afdaling opent het landschap zich en genieten we van een prachtig uitzicht over de vallei. De route voert ons naar het Klooster van Poblet, een UNESCO Werelderfgoed en meesterwerk van de Catalaanse cisterciënzerarchitectuur. Daarna volgen we een pad door olijfgaarden en akkers, passeren l’Espluga de Francolí en bereiken uiteindelijk Montblanc, een middeleeuwse stad ommuurd en doordrenkt van geschiedenis, een perfecte afsluiting van een etappe vol natuur, erfgoed en karakter.

Vervolgens leren we tijdens een workshop de techniek om trencadís, de kenmerkende mozaïeken van het modernisme, te maken. Met basisgereedschap en scherven van keramiek en glas maken we ons eigen stuk, dat we achteraf mogen meenemen. We verlaten de workshop met geweldige ideeën om oude bouwmaterialen te recycleren. In een ander modernistisch gebouw aan de Passeig de Gràcia volgen we een kookworkshop. We bereiden gerechten zoals esqueixada, een traditionele salade met onder meer kabeljauw en tomaat, en een heerlijke crema catalana (een soort crème brûlée) met een bovenlaag van gebrande suiker.

Na Olèrdola verandert het landschap plotseling. We laten de wijngaarden achter ons en betreden het Natuurpark Garraf, een droog en rotsachtig terrein dat wordt gedomineerd door kalksteen en mediterraan bos. Het pad wisselt af tussen gravelsecties en smalle wegen, omgeven door rozemarijn en tijm, terwijl de zee steeds dichterbij komt. We passeren dicht langs Sant Pere de Ribes voordat we beginnen aan de afdaling over de Camí de les Casetes, een schilderachtig pad dat kronkelt naar de kust met de Middellandse Zee op de achtergrond.

We rijden langs de kust naar onze volgende halte, Tossa de Mar. Ten noorden van ons ligt het Gavarresgebergte met zijn bossen van steen- en kurkeiken. Duizenden kurken stoppen komen hier vandaan. We drinken onze eerste koffie van de dag en genieten van het uitzicht vanaf de omwalling van Tossa de Mar. Door de visserswijk Sa Roqueta wandelen we naar El Portal, het toegangspunt van de Vila Vella. Daar brengen we met een gids onder meer een bezoek aan het Gemeentelijk Museum, waar werk van de kunstschilder Marc Chagall te bewonderen valt. Na een wandeling door het oudste deel van dit versterkte dorpje volgen we een stuk van de Camí de Ronda tot aan de inham Cala Giverola. Daar genieten we van het schouwspel vanaf de uitkijkpost van Sant Jaume, een balkon met een spectaculair uitzicht op de kliffen, het dorp en het plaatselijke kasteel.

Vanuit Valls loopt de route door Terres de Lleida, totdat we de provinciehoofdstad bereiken. We beginnen de dag op de top van La Seu Vella, de ongelooflijke middeleeuwse kathedraal van Lleida. De kerk is gebouwd op een rotsachtige heuvel en kijkt uit over de vlaktes en moestuinen, waar heerlijke groenten en vruchten groeien. Deze gebedsplaats, die eerst Romeins en later gotisch was, is hét symbool van de provincie Lleida, net als het streekgerecht: slakken a la llauna (bereid op gloeiende kolen).

Vanaf Horta de Sant Joan volgen we de Via Verda de la Val de Zafán, een voormalige spoorlijn die langzaam naar het zuiden afdaalt. De route slingert tussen bergen en mediterrane bossen, met talrijke bruggen en tunnels, sommige verlicht, andere niet. De rivier Canaletes verschijnt en verdwijnt tussen kloven en poelen, waardoor een gevoel van avontuur en rust tegelijk ontstaat. Een karakteristiek traject waar natuur en spoorweggeschiedenis samenkomen.

We komen aan in Súria, waar het de moeite waard is om even te stoppen en het charmante middeleeuwse oude centrum te bezoeken, en vervolgen onze weg langs een pad parallel aan de rivier Cardener dat ons naar Callús brengt. Vanaf hier volgt een secundaire weg door velden en boerderijen, waarbij de bossen geleidelijk plaatsmaken voor meer open en verstedelijkte gebieden. We passeren Sant Joan de Vilatorrada en komen uiteindelijk aan in Manresa via de Camí de la Joncadella, waar de eerste gebouwen de aankomst in Manresa aankondigen en het einde markeren van een rustige maar afwisselende etappe.

In Vilella Alta verlaten we het asfalt en volgen een pad door het hart van de Priorat, tussen terraswijngaarden van de DOQ-regio. De klim is gestaag, met enkele rotsachtige passages die technische aandacht vereisen. Aan de rechterkant lijken de wijnterrassen eindeloos, aan de linkerkant torenen de natuurstenen muren van Montsant. De stilte wordt slechts onderbroken door wielen op gravel en de wind uit de bergen. De route voert langs het historische Monestir d’Escaladei voordat we Pobleda bereiken, een klein dorpje van natuursteen dat rust en authenticiteit uitstraalt.

We gaan naar Reus, waar de vermouttraditie bijna een religie is. De Vermoutroute brengt ons naar een museum, waar een verzameling voorwerpen wordt tentoongesteld die gebruikt worden bij de productie, en naar een oude fabriek. We eindigen de tour met het proeven van een vermout en wat hazelnoten met de beschermde oorsprongsbenaming D.O.P. Reus, met uitzicht op Casa Navàs, een van de juwelen van het modernisme in Catalonië. De stad is een van de etappes van de toeristische fietsroute van de olijfolie, die langs de olijfolieproducerende plaatsen van de D.O.P. Siurana loopt. Deze olie wordt gemaakt van de variëteit arbequina, een van de meest gewaardeerde olijfoliën ter wereld. We brengen de middag door met kijken naar de aankomst van de vissersboten in de haven van Cambrils. De geuren die uit de keukens van de nabijgelegen restaurants komen, nodigen ons uit om de visgerechten van de gastronomische hoofdstad van de Costa Daurada te proeven.

We rijden van de kust naar het binnenland van Empordà. Achter ons ligt het silhouet van de Montgrí met zijn kasteel, de berg die de Alt en Baix Empordà scheidt en de toegangspoort tot L’Estartit is. De haven in dit dorpje is ons vertrekpunt voor een bezoek aan de kleine Medes-eilanden, een van de belangrijkste reservaten van zeeflora en -fauna in de Middellandse Zee en een must voor duikers. Na aankomst in Peratallada en een ontbijt van worsten en kazen uit de streek Empordà, stappen we op onze ‘burricletas’ (fietsen met elektrische motor) voor een tocht door de middeleeuwse dorpjes van Empordanet: Peratallada zelf, Ullastret, Canapost, La Bisbal d’Empordà (het Catalaanse centrum van het aardewerk) en Pals, met zijn onmiskenbare omwalling.

Het meer van Banyoles ligt halfweg de toppen van de Pyreneeën en kijkt uit over de uitgestrekte vlaktes van de Empordà. De hypnotiserende roze tinten van de zonsopgang op het water wensen ons een goedemorgen. Op dit vroege uur zijn alleen wij en enkele vogelspotters van de partij. Ze hebben hier postgevat om enkele soorten te fotograferen die beschermd worden door het Natura-netwerk en het Ramsar-verdrag, dat dit drasland indeelt als een Waterrijk Gebied van Internationaal Belang.

We ontwaken in een hotel dat gespecialiseerd is in wijntoerisme, met een ontbijt dat bestaat uit producten zoals de mandarijnen met beschermde geografische aanduiding, de I.G.P. Terres de l’Ebre clementines, en olijfolie van de eeuwenoude olijfbomen van Territori Sénia, waarvan sommige al in de Romeinse tijd werden geplant. Na een bezoek aan de markt van Tortosa gaan we aan boord van een van de drie llaüts die op de Ebro varen. Ook proeven we pastissets, zoete gebakjes van Arabische oorsprong met verschillende vullingen. De Ebrostreken kennen twee extra virgen olijfoliën met beschermde oorsprongsbenaming D.O.P. Baix Ebre, Montsià en Terra Alta. We besluiten dan ook om verder te gaan en het ware olijfolietoerisme te ervaren. Horta de Sant Joan is nauw verbonden met Picasso; de schilder doopte graag sneetjes brood rechtstreeks in olie uit de oliepers. Daar bezoeken we een oude molen en leren we hoe je een clotxa bereidt. Dat is een eeuwenoud gerecht op basis van rond brood, knoflook, geroosterde tomaten, sardientjes en extra virgen olijfolie. Een andere activiteit is een showcooking tussen de olijfbomen.

We rijden verder naar L’Espluga de Francolí voor een bezoek aan het Museum van het Plattelandsleven. Daar komen we meer te weten over de waarden en het harde werk van de mensen op het platteland. Het bezoek laat een diepe indruk na, want we herkennen veel van de voorwerpen die er tentoongesteld staan. Haast als vanzelf voeren ze ons mee naar hoe onze grootouders leefden, een wereld die niet meer bestaat. Zonder het dorp te verlaten, duiken we verder in de geschiedenis van onze voorouders. Maar deze keer maken we een veel grotere sprong in de tijd. We gaan de grot Font Major  binnen en laten ons verrassen door het geologische en prehistorische verleden van het gebied rond Tarragona. Mag het wel wat avontuurlijker? Boek dan een rondleiding door de grotten. Vanuit L’Espluga de Francolí vervolgen we onze reis en rijden we de provincie Lleida binnen.

Vanaf de pas begint een lange, bochtige afdaling, perfect om in een rustig tempo van de omgeving te genieten. Het pad voert door het charmante dorp Castellar de n’Hug, bekend om zijn natuurlijke omgeving en als bron van de rivier de Llobregat. Terwijl we hoogte verliezen, maken alpenweiden plaats voor bossen en wordt het terrein geleidelijk vlakker. De laatste kilometers volgen de loop van de rivier tot we La Pobla de Lillet bereiken, een historisch dorp met een van Gaudí’s minder bekende werken, de Jardins Artigas. Zo eindigt een rustige, maar technisch interessante etappe.

De dag begint in Maresme met yoga tussen de wijnranken. We reizen langs de wijnroute van de D.O. Alella, waar de wijnranken gestreeld worden door de zeebries. In deze streek, een van de producenten van de bonen met beschermde oorsprongsbenaming, de D.O.P. Mongetes del Ganxet, wordt voedsel verbouwd dat zeer gewaardeerd wordt in de haute cuisine, zoals de doperwten uit El Maresme of aardbeien, waarvan we aan de oogst kunnen deelnemen als het het seizoen is. We gaan naar Mataró om een paar dozen neules te kopen, de traditionele kerstwafels die hier volgens eeuwenoud recept worden gemaakt.

Opnieuw tijd voor een mooi uitzicht op zee, vanaf het uitkijkpunt Mirador de Colón deze keer. De lift in de zuil van het monument brengt me vlot naar boven. Eenmaal terug op straat rond ik mijn bezoek af met een degustatie van vier Catalaanse wijnen: Alella, Pla de Bages, Catalunya en Penedès. Als de eerste straatlantaarns aangaan, begint de nachtelijke rondleiding door de Ciutat Vella en de gotische wijk met een bezoek aan Santa María del Pi, de kathedraal en charmante pleintjes, zoals Plaça Sant Felip Neri. Sommige muren op deze plek in de toenmalige arbeiderswijk van Barcelona vertonen ook nu nog de wonden van de tragische burgeroorlog.

De komende uren maken we tijd vrij om een van de beste tentoonstellingsruimtes in Barcelona te bezoeken: de Fundació Joan Miró. Dit museum was oorspronkelijk opgebouwd rond de privécollectie van de schilder, maar vandaag zijn er ook werken van hedendaagse kunstenaars te bewonderen. Een andere interessante optie is het Museu Nacional d’Art de Catalunya (MNAC). Hier passeert meer dan duizend jaar kunstgeschiedenis de revue dankzij een van ‘s werelds beste collecties van romaanse kunst. We nemen afscheid van Barcelona zoals we onze reis zijn begonnen, van bovenaf. In de cabine van de kabelbaan van Montjuïc genieten we van een prachtig uitzicht over de stad. We dalen af naar de Mirador en komen langs weelderige groene zones met de zonsondergang en de emblematische gebouwen van deze mediterrane stad op de achtergrond.

Golfliefhebbers kunnen zich uitleven in het Camiral, A Quinta do Lago Resort, met zijn golfbaan in een prachtig landschap. Maar wij gaan voor een heel andere activiteit. We rijden zuidwaarts naar La Garrotxa, een streek die bekendstaat om haar vulkanen en lavalandschappen. We brengen de middag door in Hostalets d’en Bas, een van de prachtige dorpen van de Vall d’En Bas. Door deze gemeente met verschillende kleine gehuchtjes loopt de rivier de Fluvià, waarvan we de monding een paar dagen geleden zijn overgestoken toen we door de Baai van Roses reden.

Het vulkaanlandschap van La Garrotxa kun je op veel manieren verkennen: vanuit de lucht in een ballon, te voet of met de fiets. De constante? Altijd staan er heerlijke streekproducten op tafel. We beloven terug te keren voor we op weg gaan naar de provincie Barcelona. We stoppen vandaag eerst in een van de ‘Charmante Gemeenten’: Rupit, met zijn gezellige stenen huisjes pal in het midden van de Collsacabra, een prachtig berglandschap met duizelingwekkende kliffen, ruisende beekjes en spectaculaire watervallen. Op het kantoor van de toeristische dienst van Rupit nemen we een gids onder de arm. Die vertelt ons het verhaal van dit stadje in de schaduw van een enorme rots, waar ooit een kasteel stond.

In de namiddag draait alles om de romaanse bouwwerken van La Vall de Boí – werelderfgoed volgens de Unesco, en terecht. De feodale familie Erill bracht steenhouwers naar de vallei. Die meesters en ambachtslieden bouwden in enkele decennia acht kerken en een kapel. In Taüll, officieel een ‘Charmante Gemeente’, vinden we de essentie van deze romaanse kunst: Sant Climent en Santa María, twee kerken die in 1123 op slechts één dag na elkaar zijn ingewijd. In Sant Climent brengen ze de fresco’s van de grote apsis en het heiligdom met videomapping tot leven. We stoppen in Erill la Vall voor een bezoek aan het Centre del Romànic de la Vall de Boí en de kerk van Santa Eulàlia, waarvan de Lombardische toren van zes verdiepingen als het meest slanke exemplaar in de vallei wordt beschouwd. We vervolgen onze reis noordwaarts, naar een andere prachtige vallei in de Pyreneeën: de Val d’Aran.

We verlaten Tarragona via fietspaden en kleine weggetjes die ons wegvoeren van de stad, via een vlakke, aangename route, en bereiken zo bijna ongemerkt Reus. We doorkruisen het centrum, waar we het Plaça del Mercadal vinden, dat wordt gedomineerd door het modernistische gebouw van het Gaudí Centrum, waar we meer te weten kunnen komen over het leven en werk van deze architect. Een bezoek aan deze stad nodigt uit tot een vermout, een drank met een lange traditie sinds eind 19e eeuw.

De zon is net op als we door de Baai van Roses – een van de mooiste ter wereld – rijden en in het winderige, waterrijke landschap van het Natuurpark van Aiguamolls de l’Empordà aankomen. In de vroege uurtjes zijn de vogels in het moeras veel actiever en hun melodische gezang brengt ons allemaal in een staat van diepe ontspanning. Langs draslanden, moerassen, rijstvelden en boerderijen bereiken we uiteindelijk de ruïnes van Empúries, de plek waar de oude Grieken en Romeinen het schiereiland binnenkwamen. Daar vernemen we dat de tabernae aan de ingang van de ommuurde stad te vinden waren. Dit waren gelegenheden waar drank die op wijn leek werd geserveerd. De drank van hogere kwaliteit was voorbehouden voor het convivium, feestelijke evenementen met eten en wijn uit de Romeinse provincie Tarraconense, waar Empúries deel van uitmaakte. Op het strand voor de ruïnes kun je zwemmen bij de kade waar 25 eeuwen geleden Griekse schepen aanmeerden.

De markt lonkt. We halen de handgemaakte manden van palmbladeren op die we de dag ervoor hebben gekocht in een winkeltje in de wijk El Born. Onze gids staat ons met raad en daad bij, want we willen alleen de allerverste producten kopen voor ons gerecht dat tijdens de kookworkshop op het menu staat. We hebben volop genoten van de paella met zeevruchten die we hebben bereid en aantekeningen gemaakt over elke stap van het recept. Zo wordt het kinderspel om het thuis zelf klaar te maken. Maar nu is het tijd voor een bezoek aan het vissersgilde. We willen zien hoe de vissersboten aanmeren en het bieden op de veiling meemaken. Het is interessant om te zien hoe de visserij ook nu nog standhoudt in zo’n grote metropool en het gilde verse vis aanvoert om aan de grote vraag van de restaurants in Barceloneta te voldoen.

De weg die de twee grote wijnkathedralen die we in Terres de l’Ebre bezoeken verbindt met de modernistische bodega’s van Gandesa en Pinell de Brai, loopt langs het ravijn dat de bergketens van Pàndols en Cavalls scheidt. Ook al is het landschap prachtig, we mogen niet vergeten dat deze bergen het decor waren van de beroemdste veldslag van de Spaanse burgeroorlog. Om ons hier verder in te verdiepen, kunnen we terecht in het bezoekerscentrum 115 Días. Dat staat volledig in het teken van de Slag om de Ebro in Corbera d’Ebre en is het hele jaar door open.

We verlaten Sant Joan de les Abadesses en volgen de Via Verda del Ferro i del Carbó naar Sant Pau de Segúries. Dit rustige en aangename traject loopt langs de rivier de Ter, door bossen en weiden. Daarna volgen we secundaire wegen naar Camprodon, een van de meest karakteristieke dorpen van de regio. De Romaanse brug over de Ter, de hoofdstraat en de natuurstenen huizen weerspiegeld in het water creëren een warme, authentieke sfeer.

Terres de l’Ebre verdient zeker een tweede bezoek, want er zijn nog zoveel dingen om te doen: naar de monding van de Ebro varen, de monumentale hoogten van Tortosa beleven, de landschappen van het Natuurpark van Els Ports bewonderen, in de voetsporen van Picasso treden in Horta de Sant Joan, de Groene Route met de fiets afleggen, de modernistische bodega’s en wijnkathedralen in Gandesa en Pinell de Brai in Terra Alta bezoeken, het kasteel van Miravet bezichtigen ... Maar het is tijd om onze reis landinwaarts voort te zetten, weg van de Costa Daurada. We rijden de streek Priorat binnen, waar de beroemde wijnen van de DO Montsant en de DOQ Priorat vandaan komen. De terraswijngaarden en het silhouet van de berg Montsant bepalen het landschap rond de panoramische wegen die door de streek lopen. Af en toe stoppen om van het uitzicht te genieten, het hoort er gewoon bij. We bezoeken een wijnkelder om de essentie van Priorat te ontdekken: de wijngaarden, de wijnen en een uitstekende olijfolie.

We sluiten de dag af zoals we hem begonnen zijn: aan zee, maar nu aan boord van een catamaran om de zonsondergang te bewonderen. Kort nadat we de haven hebben verlaten, hijst de bemanning de zeilen en legt ze de motoren stil. We zeilen nog wat verder, zonder Barcelona uit het oog te verliezen. Even later houdt de boot halt en mogen we een duik nemen in de Middellandse Zee – een uitnodiging die we graag aannemen. Terug aan boord krijgen we een aperitief van seizoensfruit en een glaasje cava. We sluiten het geweldige uitstapje af terwijl de zon ondergaat achter de bergen van Collserola.

We vertrekken vroeg uit Tarragona en gaan op weg naar de streek Terres de l’Ebre. Onze dag begint met een bezoek aan L’Ametlla de Mar. Dit plaatsje met enkele van de beste en meest gevarieerde baaitjes aan de Catalaanse kust staat op de officiële lijst van ‘Maritieme Streken en Gemeenten’. De haven straalt nog steeds de charme van een oude badplaats uit. We klimmen er aan boord van een boot en trekken een wetsuit aan. Niet zomaar: we gaan namelijk in de Middellandse Zee zwemmen met blauwvintonijnen, enorme vissen die meer dan tweehonderd kilo wegen. We sluiten de activiteit in stijl af met een degustatie. Gastronomie is een van de grootste trekpleisters van Terres de l’Ebre. De Baai van Fangar in L’Ampolla verkennen is een uitstekend alternatief voor wie liever niet tussen de tonijnen zwemt. Een bezoek aan de kwekerijen waar de befaamde oesters en mosselen vandaan komen, is zeker de moeite waard. Een lekker vers product dat je ter plekke kunt proeven bij een glas cava.

We verlaten Móra d’Ebre en steken de rivier over richting Móra la Nova. Het landschap bestaat uit mediterrane velden en bossen, met olijfboomgaarden, amandelbomen en wijngaarden die zich afwisselen over heuvels en vlaktes. Het pad is licht golvend, met een constante, gematigde stijging, en voert langs Darmós en Capçanes. Kort daarna bereiken we het Pantà dels Guiamets, een klein stuwmeer tussen pijnbomen en wijngaarden, een rustpunt voor de laatste klim naar Falset, de hoofdstad van Priorat en bakermat van de wijn.

Voordat we Poboleda bereiken – nog zo’n mooi dorpje in Priorat – komen we in Escaladei aan, dat aan de voet van de Montsant ligt. In het klooster van Priorat – het allereerste van het schiereiland – krijgen we een uitleg over de monniken en kluizenaars die destijds woonden in wat nu het Natuurpark van Montsant is, een bergketen vol symboliek die geliefd is bij klimmers uit de hele wereld. In ons verblijf vernemen we dat we via het Barrots-pad een uitstap vanuit La Morera de Montsant naar de top van de Montsant kunnen maken. Dat is een korte wandelroute die van Morera de Montsant naar Balcó del Priorat loopt, een natuurlijk terras in de rots met een panoramisch uitzicht over de streek. We noteren deze uitstap voor de volgende reis, want nu willen de middag doorbrengen in Siurana, een ‘Charmante Gemeente’ met een klein gehucht aan de rand van de klif en een prachtig uitzicht over het stuwmeer. Terwijl de gids vertelt over de Saracenen die naar het dorp kwamen, tasten klimmers tegen de berghelling tegenover ons de grenzen van hun kunnen af op enkele van ‘s werelds meest prestigieuze klimroutes.

We ontmoeten mevrouw Maria, een dorpeling die ons veel geheimen vertelt tijdens het gedramatiseerde bezoek aan de coöperatie Espolla. De wijnroute van de D.O. Empordà heeft nog een interessante activiteit in Colera, een verticale proeverij om verschillende jaargangen te vergelijken. Terwijl het avondlicht de rotsen van Cap de Creus rood kleurt, varen we in een motorbootje en proosten met een gin die aan de Costa Brava gemaakt is.

De brede afdalingpaden leiden naar de Vía Blava de l'Anoia, een vlak pad dat afdaalt naar de rivier. Hier verandert het landschap volledig: de eerste wijngaarden van Penedès verschijnen, zover het oog reikt. De route eindigt in Sant Sadurní d’Anoia, over gravelpaden tussen rijen perfect uitgelijnde wijnstokken.

We rijden via het Prades-gebergte, het gebied van paddenstoelen en van de heerlijke Prades-aardappelen, naar Valls om een van de beroemdste producten van de Catalaanse gastronomie te proeven: de calçot uit Valls, een soort groene ui. Op de laatste zondag in januari viert de stad het populaire feest van de Calçotada. We rijden door tot de stadsmuur van Montblanc om deze van binnenuit te leren kennen, tijdens een bezoek aan de zeven verdiepingen van een van de torens. De bezichtiging wordt afgesloten met een wijnproeverij met uitzicht op de landschappen van de route van de Trepat, een inheemse druivensoort van de wijn met oorsprongsbenaming D.O. Conca de Barberà. In het Terra Museum in L’Espluga de Francolí is informatie te vinden over het leven en werk van onze voorouders op het platteland. Dit museumbezoek is zeker de moeite waard. De dag eindigt in de buurt van het klooster van Poblet met een menu in het kader van de truffel uit La Conca.

De route brengt ons naar Casa de Fusta, een van de bezienswaardigheden van de Delta en nu het informatiecentrum van het park. Vanaf hier volgen we een route die rond de Encanyissada-lagune loopt, een van de meest iconische en fotogenieke plekken in het gebied. Het landschap is volledig vlak, met weidse horizonten en een steeds veranderend licht. We vervolgen onze weg over eindeloze paden omringd door velden tot we Amposta bereiken. Hier nemen we het pad Canal de l'Esquerra de l'Ebre, dat ons parallel aan Tortosa leidt, en verderop volgen we een deel van de Camino Natural de la Via Verda de la Val de Zafán om het einde van de etappe te bereiken, Tortosa. Tortosa, doordrenkt van geschiedenis, vormt de verbinding tussen de delta en de bergen van het natuurpark Els Ports, met de imposante kathedraal van Santa Maria als hoogtepunt. Een dag om nooit te vergeten, waarin natuur en rust centraal staan.

Ik loop de helling van Montjuïc op om afscheid te nemen van Barcelona. Vanaf deze plek krijg ik een mooi uitzicht op de prachtige botanische tuin en interessante musea, zoals de Fundació Joan Miró, het Museu Nacional d’Art de Catalunya (MNAC) en het Barcelona-paviljoen van de hand van architect Mies van der Rohe.

Ik trek vervolgens naar Santa Coloma de Cervelló om de crypte van Colonia Güell te bezoeken, een spectaculair werk uit de naturalistische periode van Gaudí. De crypte is wellicht het minst bekende van de zeven bouwwerken van de architect die op de prestigieuze werelderfgoedlijst prijken.

Nadat we saffraan van El Montsec hebben gekocht in de agrowinkel van het hotel, gaan we naar het noordelijkste deel van de wijnroute van Lleida, waar wijnstokken groeien op een hoogte van bijna duizend meter. In La Pobla de Segur stoppen we bij een ambachtelijke brouwerij waar ook activiteiten worden georganiseerd, zoals de wijn-spijscombinatie met ijs of beermut, een aanpassing van de klassieke vermout waarin lokale kazen en gezouten vleeswaren zoals secallona een rol spelen. We bezoeken ook een ratafiafabriek, een familiebedrijf dat al sinds 1883 actief is in de wereld van maceratie en distillatie.

We komen het natuurpark binnen via Platja de l’Arenal en passeren Bassa de les Olles, de kleinste lagune van de Delta, waar we al de rijke fauna kunnen observeren met vogels die over de rijstvelden vliegen. Het pad gaat verder over perfecte, vlakke gravelpaden, omringd door irrigatiekanalen en watervegetatie, totdat we Deltebre bereiken. Hier steken we via de brug de Ebre over, van Deltebre naar Sant Jaume d’Enveja. We blijven fietsen over comfortabele paden tussen rijstvelden en kanalen, terwijl vogels over de velden vliegen als onze constante metgezellen.

We brengen de late namiddag door op de prachtige stranden van de Costa Daurada, waar we de Camí de Ronda nemen, een lusvormige route die van Tarragona naar het kasteel van Tamaritloopt. We komen langs stranden, kleine inhammen en het Bosc de la Marquesa, het enige ongerepte bos en natuurgebied aan dit deel van de Catalaanse kust. Cambrils, een belangrijke culinaire bestemming aan de Costa Daurada, is een goede keuze als je de traditionele visgerechten wilt proeven. Voor een leuke gezinservaring biedt PortAventura World spannende attracties voor alle leeftijden.

Mooie landweggetjes dwars door de wijngaarden brengen me naar Montferri. In een kleine wachttoren staat een schrijn van Josep María Jujol, een architect die met Gaudí heeft samengewerkt. De voet van het toevluchtsoord heeft de vorm van een boot en kijkt uit op de bergen van Montserrat, waarvan de rotsformaties als inspiratiebron dienden. Ik nader de kust weer en passeer Altafulla, een dorpje met een mooi historisch centrum, bekend als Vila Closa, en de kustwijk Les Botigues, die nog steeds het zeemanskarakter van weleer uitstraalt. In Tarragona maak ik een wandeling door de wijk Part Alta en loop ik Casa Castellarnau binnen, een prachtig voorbeeld van de architectuur van de burgerij tussen de herenhuizen in de Carrer Cavallers.

Onze volgende halte is Balaguer, waar we op krachten komen met een coca de recapte, een plat ovenbrood dat veel weg heeft van een kruising tussen een Italiaanse pizza en focaccia. Uiteraard is het gegarneerd met paprika’s en aubergines uit de moestuinen van Lleida. De panoramische weg tussen Balaguer en Baronia de Sant Oïsme voert ons door prachtige landschappen, met uitzichten over de rivier de Segre en het schitterende stuwmeer van Camarasa. Het landschap rond het stuwmeer kijkt uit op het Montsecgebergte en leent zich uitstekend voor wandelingen – een etappe van de GR1 loopt erdoorheen. Op deze route kun je grotschilderingen bewonderen of je inschrijven voor een vlucht op lage hoogte in een luchtballon of met een deltavlieger. Het landschap is een perfect voorproefje van wat we mogen verwachten in de Congost de Mont-Rebei. Het duizelingwekkende landschap en de beroemdste rots van Catalonië kun je te voet verkennen, via een smalle pas, of in een kajak langs de rivier de Noguera-Ribagorçana. We besluiten aan land te blijven en lopen tussen stenen bergwanden die op sommige stukken meer dan vijfhonderd meter hoog zijn.

De route vervolgt over een smalle weg die, naarmate we de berg naderen, het gevoel versterkt dat we ons midden in het massief bevinden. We klimmen langzaam totdat we de hoofdweg aan de voet van Montserrat bereiken en beginnen aan een afdaling die langs een groot deel van de berg voert om het kleine natuurgebied Roques Blanques binnen te gaan. Het pad is afwisselend bedekt met compacte aarde en rotsachtige stukken, in een ruig landschap dat contrasteert met de wijngaarden die ons beneden wachten.

We passeren de Tossals de Torregrossa (Margalef en La Pena), kleine heuvels die brede uitzichten bieden over de Ponent-vlakte. De paden blijven comfortabel en uitstekend begaanbaar totdat we de buitenwijken van Lleida bereiken, waar het landelijke landschap geleidelijk overgaat in de eerste stedelijke zones. We rijden de stad binnen met de Seu Vella al van verre zichtbaar, een onmiskenbaar symbool van de hoofdstad van Segrià. Etappe 16 en Sectie 2 eindigen aan de voet van de heuvel waar de Seu Vella en het Castell de la Suda staan – een perfecte afsluiting voor een route die geschiedenis, natuur en authenticiteit combineert. Het is sterk aan te raden om omhoog te klimmen voor een volledig panoramisch uitzicht over de Terres de Lleida.

Tijdens het bezoek aan een boerderij in Lleida genieten we optimaal van de vruchtbare tuinderijen van de Pla, waar we de sappige Lleida-peren rechtstreeks van de boom plukken. Uit deze tuinderijen komen ook de groenten die worden gebruikt om de cocas de recapte van Balaguer, een soort platbrood met groenten, te maken. Rond lunchtijd wagen we ons aan een van de typische gerechten van Lleida, slakken a la llauna. Het hoogtepunt is een bezoek aan het Museu del Torró i de la Xocolata in Agramunt, een noga- en chocolademuseum, een van de stops op de Gastronomische Route van Urgell. We sluiten de dag af in een oud klooster, waar we dineren onder de sterrenhemel van El Montsec.

De zon is nog niet op, maar de wekker gaat al af. Het vroege uurtje is meer dan gerechtvaardigd, want we hebben een vlucht in een heteluchtballon over het Natuurpark van het Vulkaangebied van La Garrotxa geboekt. Dit is een unieke plek op het schiereiland, met een landschap van uitzonderlijke waarde en dichte bossen van beuken, eiken en steeneiken. Een deel van de groep wil de vulkanen over de begane grond verkennen en zal een stuk van de Groene Weg van de Carrilet afleggen die van Olot naar Girona loopt. De andere leden van de groep en ikzelf rijden naar de plek waar de ballon zal opstijgen, zo’n vijf kilometer ten zuiden van Olot. De instrumenten monteren en de ballon opblazen is op zich al een heuse beleving. De eerste zonnestralen luiden de start van dit avontuur in. Eenmaal in de lucht is de rust totaal. Hier word je haast vanzelf stil van ... Aan onze voeten liggen de vulkanen van Santa Margarida en Croscat. In de verte zien we de nevel over de Pyreneeën. Zoveel schoonheid op een foto vastleggen, is onmogelijk. Je moet ze zelf beleven. Zoals ik al heb aangegeven, kun je de vulkanen ook te voet verkennen. Maar gaat er niets boven het uitzicht vanuit de lucht.

We rijden rond het stuwmeer over een zandpad dat de contouren van het water volgt, afwisselend tussen kleine hellingen en vlakkere, ruimere stukken. De weerspiegeling van de lucht op het water en de rust van de omgeving maken dit tot een van de meest gedenkwaardige momenten van de dag. Als we het pad verlaten, zijn er nog slechts 6 km asfalt over naar Solsona, in een snelle en comfortabele laatste finale. De stad wordt bereikt via rustige straten, waarbij de kathedral tussen de daken opdoemt – het einde van een etappe die natuur, rust en erfgoed combineert.

We genieten van een vrije namiddag. Hoog tijd om een eindje te wandelen dus. We rijden naar Castellar de N’Hug, een van de officiële ‘Charmante Gemeenten’ en het aankomstpunt van de Cementtrein. Het dorpje staat bekend om zijn spectaculaire natuurlandschap, romaanse architectuur en reuzencroissants. En ook omdat hier de rivier ontspringt die de ruggengraat vormt van de volledige provincie Barcelona, van de Pyreneeën tot aan de Middellandse Zee: de Llobregat. Het pad naar de bron is kort en goed begaanbaar, met houten ladders en leuningen. We bereiken het eindpunt en zien de spectaculaire waterval recht uit de scheuren in de rotswand spuiten. Voor de nacht valt, bereiken we met een paar croissants van een kilo elk in de hand het dorpje Ripoll, waar we overnachten.

De dageraad breekt aan in de Val d’Aran. De Atlantische oriëntatie van deze vallei, die voor bijna een derde boven 2000 meter ligt, bepaalt het klimaat en de boomsoorten, die verschillen van die in andere delen van de Pyreneeën. We merken al snel dat de dingen hier duidelijk anders zijn dan wat we tot nu toe hebben gezien. In Vielha, de hoofdstad van de Val d’Aran, herinnert een poster met reclame voor een ambachtsbeurs hèt a man, hèt aciu (handgemaakt, hier gemaakt) ons eraan dat ze hier eerst en vooral een andere taal spreken: Aranees. De architectuur is ook uniek, met stenen dorpjes rond een kerk en andere die aan de berghellingen lijken te hangen. Wat ze met elkaar gemeen hebben? De prachtige panoramische uitzichten over de vallei.

Ik breng de middag door op verschillende locaties. Zo bezoek ik de Tines de la Vall del Montcau, enorme constructies van droge stenen muren waarin wijn werd gemaakt aan de voet van de wijngaard toen Bages een van de belangrijkste wijnstreken van Catalonië was. Ik ga naar Mura, officieel een ‘Charmante Gemeente’ met een spectaculair middeleeuws centrum van geplaveide straatjes en een interessante molen die er al meer dan duizend jaar staat. De namiddag sluit ik af in het nabijgelegen klooster van Sant Benet de Bages, een goed bewaard middeleeuws bouwwerk waar ik me onderdompel in het leven van de monniken tussen de muren van de kerk, de kloostergang en hun cellen. Het complex omvat een innovatief modern onderzoekscentrum dat de voordelen van gezond eten promoot (de Fundació Alícia), drie restaurants en een kruidenierswinkel met biologische producten.

Ik rij verder naar de buitenwijken van het dorpje Solsona in de provincie Lleida, waar ik een kamer heb geboekt in een oude boerderij in de Vall de Lord.

In een modernistisch hotel ontwaken, het is geen alledaagse belevenis. De meeslepende, betoverende vormen spreken tot de verbeelding en hebben onze nieuwsgierigheid geprikkeld. De rest van de voormiddag staat dan ook in het teken van deze architectuurstijl. De modernistische route in Barcelona omvat maar liefst 120 gebouwen uit deze prachtige kunststroming, waaronder werken van belangrijke architecten zoals Gaudí en Domènech i Montaner. We huren een gids in voor een rondleiding en lopen langs enkele indrukwekkende Barcelonese gebouwen die terecht prijken op de werelderfgoedlijst van de Unesco. We passeren Casa Batlló, La Pedrera, Casa Vicens , het Recinte Modernista Sant Pau en het Palau de la Música Catalana. Onderweg onthult de gids belangrijke details over de gevels en krijgen we uitleg over de oorsprong van deze kunststijl en het belang ervan voor de stad.

Hoewel Vall de Lord zo’n twintig kilometer ten noorden van Solsona ligt, is deze kleine omweg zeker de moeite waard. Bij zonsopgang stijgt de ochtendnevel op uit het stuwmeer van Llosa del Cavall. Het omringende landschap is ideaal voor avontuurlijke sporten zoals bergbeklimmen, canyoning, paragliden en mountainbiken. Het licht dat prachtig door de mist heen breekt, is erg fotogeniek. Binnen de kortste keren staat mijn camera vol met spectaculaire beelden. Zodra de zon hoog genoeg aan de hemel staat, huur ik een kajak om de heldere turquoise wateren te verkennen. Vanaf een van de bruggen over het stuwmeer werp ik nog een laatste blik op het landschap, voor ik de prachtige weg neem die door de kloof van de rivier de Cardener naar Solsona loopt.

We verlaten Banyoles via het fietspad Banyoles-Melianta rondom het meer en vervolgen over brede paden en vlaktes en tussen de velden, tot we Platja d’Espolla bereiken, een van de meest bijzondere natuurgebieden van Catalonië. Deze tijdelijke poel, alleen gevuld door grondwater, vormt een uniek landschap waarin het leven zich aanpast aan de cycli van water en droogte. Vanaf hier loopt het pad verder over het Pla de Martís tot aan de rivier de Fluvià.

We rijden verder naar Montblanc via Prades, nog zo’n ‘Charmante Gemeente’. Het dorpje is omringd door een prachtig natuurlandschap en staat ook wel bekend als de Villa Roja, vanwege de kenmerkende rode stenen van veel gebouwen. Na een kleine omweg brengen we een bezoek aan Capafonts, op amper zeven kilometer van Prades. Hier haal je de beste herder in jezelf naar boven en leer je zelf kaas te maken.

Nadat we enkele potjes van de beroemde ansjovis uit L’Escala hebben gekocht, gaan we naar een ciderhuis voor het dessert. Daar proeven we heerlijke appels uit Girona en een paar afgeleide producten, zoals cider, appelsap, appelcompote en appelazijn. In de Espai del Peix in Palamós trekken we onze schorten aan om deel te nemen aan de workshop zeevruchten koken en bereiden we verschillende gerechten, waaronder een aantal met rijst uit Pals. Ook mogen we meevaren op een van de boten die op garnalen vissen in het vissersstadje Palamós.

Onze volgende halte is Vic. De Plaça Major met zijn monumentale portieken is een van de meest emblematische stadspleinen van Catalonië. Tijdens de wekelijkse markt is het hier altijd gezellig druk. Een gids leidt ons langs een imposante Romeinse tempel, de kathedraal en de straten die vroeger deel uitmaakten van de Joodse wijk. Daarna gaan we een eeuwenoude worstenmakerij binnen om de beroemde worsten van Vic te proeven:, de llonganissa en de fuet. Na de middag duiken we in de legendes over heksen en bandieten in het Espai Montseny de Viladrau, het bezoekerscentrum van het Natuurpark van Montseny. Daarna maken we een wandeling op een lusvormige route die ons door het hart van het gebergte voert. Het landschap van dit Biosfeerreservaat  is bezaaid met beuken-, sparren- en eikenbossen. We komen sequoia’s tegen, zoals die van Can Casades, en bewonderen de flora op de oevers van de rivieren en beekjes die door het park lopen. Het uitzicht vanaf een van de iconische bergtoppen van de Montseny is zeker de moeite waard als je de tijd hebt om de klim te maken. We nemen onszelf voor om zeker nog eens terug te komen in de herfst. Dan vormen de bladeren een prachtig tapijt op het kreupelhout en wordt in Viladrau de Kastanjebeurs gehouden.

Vanaf het hoogste punt luidt een spectaculair panoramisch uitzicht over de valleien van Paüls het begin van de afdaling in. Het pad daalt steil af, met enkele technische passages, via Coll de la Carrasqueta, en biedt spectaculaire uitzichten op verticale rotswanden en kliffen die als natuurlijke sculpturen ogen. De afdaling eindigt bij de weg van Prat de Comte naar Arnes, die we een paar kilometer volgen voordat we afslaan naar Horta de Sant Joan, een karakteristiek natuurstenen dorp en een van de bekendste toegangspoorten tot het park, bekend om zijn band met Picasso. Bezoek het Picasso Centrum voor de werken die hij hier maakte. Hier kunnen we ook het Picasso Centrum bezoeken, waar de werken te zien zijn die Picasso in Horta heeft gemaakt. Een korte, intense etappe waarin de natuur zich van haar wildste en meest majestueuze kant laat zien.

Vandaag staan we op in de stemming voor een berg. Voor een energieke start kiezen we voor een esmorzar de forquilla (stevig ontbijt). Sommigen gaan voor botifarra amb seques (worst met bonen) en nog anderen voor een stoofpotje van wildvlees dat je absoluut moet opsmikkelen met een dikke snee brood. Na het ontbijt rijden we naar het klooster van Santa María de Ripoll om dit prachtige symbool van het middeleeuwse Catalonië, dat in 879 is gesticht, van dichtbij te bezichtigen. De monumentale portiek, afgewerkt met een muurschildering van geometrische motieven, plantenvormen en in steen gehouwen tekens, is een uitgebreid bezoek zeker waard. In de volksmond staat dit kunstwerk bekend als de stenen bijbel.

Het hart van Penedès, een streek met een lange wijntraditie, is mijn volgende bestemming. De wijngaarden zijn genesteld tussen de Montserrat en de Middellandse Zee. De zacht glooiende stukken en grote vlakten in het landschap lijken wel de golven van de zee. Van karakter gesproken! In Sant Sadurní d’Anoia bezoek ik het Centre d’Interpretació del Cava, waar ik in de verschillende zalen de geschiedenis, belangrijkste figuren en architectuur achter deze vermaarde drank ontdek. “In de uitgestrekte wijngaarden van Penedès wonen vast elfjes.” Dat schrijf ik op in mijn reisdagboek, nadat ik in de namiddag enkele bezienswaardigheden op de route van Miravinya heb bezocht. Het gaat om vijf uitkijkpunten met een prachtig uitzicht over Alt Penedès, een landschap vol wijnranken bezaaid met stapelmuren en stenen hutten. Ik sluit de dag af met een verticale proeverij in een van de legendarische wijnhuizen van Penedès. Daar leer ik de subtiele verschillen waarderen die het verstrijken van de tijd aan de wijn geeft.

De volgende halte is Siurana. Daar luisteren we naar een verhaal over Saracenen, krijgers en prinsessen terwijl we door dit dorpje op de top van een klif met uitzicht op de gelijknamige draslanden wandelen. Het dorp is omringd door bergen van roodachtige kalksteenrotsen, met enkele van ‘s werelds beroemdste klimroutes. We rijden langs de wegen die het landschap van het Pradesgebergte doorkruisen naar Poblet, een van de drie kloosters op de cisterciënzerroute. Ook vandaag nog wonen er monniken. Het klooster is een van de best bewaarde cisterciënzerabdijen ter wereld en prijkt terecht op de werelderfgoedlijst van de Unesco. Op korte rijafstand van Poblet ligt Montblanc. Het ommuurde centrum van dit dorp is zeker een bezoek waard, vooral tijdens het feest van Sant Jordi. De laatste halte van de dag is Valls. Dit is het dorp van de castells, enorme mensentorens van wel tien verdiepingen hoog, en de calçots, een soort lente-uitjes die gezinnen en vrienden rond de tafel brengt tijdens de calçotades, de feesten tussen november en april.

De route begint in de stad Terrassa. Als we het stedelijke centrum achter ons laten, volgen we een gravelpad dat ons naar Riera de les Arenes leidt, dat we volgen tot we Matadepera bereiken, waar de echte uitdaging van de dag begint: de klim naar Coll d’Estenalles. Deze klassieke bergpas is 11 km lang met een gemiddelde stijging van 3,3%, waarbij enkele stukken oplopen tot 9%. De weg loopt volledig over asfalt tot een hoogte van 870 m. Terwijl we vorderen, rijzen de silhouetten van La Mola en Montcau voor ons op. De vegetatie van het park (lijsterbessen, buxus en eiken) begeleidt ons gedurende de hele klim. Het is een toegankelijke pas, met lange rechte stukken en enkele bochten die de klim interessant maken.

De zuiverheid van het dooiwater zorgt voor optimale omstandigheden voor de kweek van steur, waaruit kaviaar uit Val d’Aran wordt gewonnen. Na een bezoek aan de faciliteiten in Les, gaan we naar Vielha om deze heerlijke delicatesse te proeven. Zonder de stad te verlaten, zijn er talloze mogelijkheden om te eten, van de traditionele Aranese keuken tot internationale en marktgerechten, altijd omringd door natuurschoon.

We verlaten l’Ametlla de Mar via de haven, en volgen de havenweg en daarna het Camí Vell de l’Ampolla, een smalle weg die langs de kust loopt en op meerdere punten de zee nadert, met spectaculaire uitzichten op de Middellandse Zee. De route gaat door baaien en kustsecties totdat we l’Ampolla bereiken, waar de route verandert. We nemen de Passeig de l’Arenal, en plots opent het landschap zich: voor ons ligt de Delta de l’Ebre, met de eerste rijstvelden, lagunes en het gevoel van oneindigheid. Een perfecte overgang tussen de rotsachtige kust en de vlakke delta.

We verlaten La Pobla de Lillet en klimmen richting Coll de la Merolla (1.108 m), een natuurlijke pas tussen Berguedà en Ripollès. De klim van circa 8,5 km is rustig en aangenaam, met veel bochten en schaduwrijke stukken door pijnbomen, beuken en sparren. Terwijl we hoger komen, wisselen rotswanden af met kleine open weiden. Vanaf de top strekt het uitzicht zich uit over de omliggende bergen en het Montgrony-massief.

We verlaten Figueres over vlakke paden door landbouwvlakten, langs Peralada en zijn wijngaarden. Vanaf Delfià begint het terrein te stijgen en betreden we het Albera-massief via gravelpaden. De hellingen worden geleidelijk steiler tot aan Vilamaniscle, waar het landschap volledig verandert: de paden slingeren tussen muurtjes van droge stenen en olijfbomen, met de eerste vergezichten over de Golf van Roses en Cap de Creus. Het rotsachtige terrein kan op sommige plekken technisch zijn, maar de omgeving en panoramische uitzichten maken elke trapbeweging de moeite waard.

Vanaf Falset slingert de route door heuvels en wijngaarden richting Gratallops en Vilella Baixa. Het Natuurpark Serra del Montsant doemt steeds indrukwekkender op, met verticale kalkstenen rotswanden die de horizon bepalen. Dorpjes op heuveltoppen, slingerende weggetjes en de geur van wijn maken dit tot een visueel spektakel.

Vanuit Banyoles loopt de weg door pijnboombossen naar het nobele dorpje Besalú, met de prachtige romaanse brug over de rivier de Fluvià, een van de emblematische symbolen van het middeleeuwse Catalonië. Het historische centrum en de Call Jueu, de Sefardische wijk uit de 13e eeuw met zijn synagoge en mikwe (badhuis), zijn buitengewoon goed bewaard gebleven. In de namiddag zetten we onze reis verder naar Figueres, de geboortestad van de geniale schilder Salvador Dalí. We dineren op een terrasje aan La Rambla, waar Dalí als tiener urenlang tekeningen maakte in de plaatselijke cafés. In een ervan, café Emporium, schreven de surrealistische schilder en zijn vriend Luís Buñuel het scenario voor de kortfilm ‘Un Chien Andalou’.

In La Vall d’en Bas bezoeken we een boerderij, een ideale activiteit voor het hele gezin. Na het voeren van de koeien, het kijken naar het melken en het bewonderen van de pasgeboren kalfjes, proeven we verse melk. Een soortgelijke ervaring kunt u opdoen in de Fageda d’en Jordà, in een coöperatie die uitstekend sociaal werk verricht. We gaan erheen voor de yoghurtjes die ze daar maken. We maken van de gelegenheid gebruik om het dorpje Santa Pau te bezichtigen en kopen er een zak fijne, smakelijke bonen met beschermde oorsprongsbenaming D.O.P. Fesols de Santa Pau. In een klein charmant hotel in Alta Garrotxa koken we onze eigen avondmaaltijd. We doen er mee aan een creatieve en gezonde kookworkshop met biologische en seizoensgebonden ingrediënten, waarbij groenten centraal staan.

We verlaten Sant Sadurní d’Anoia en fietsen langs wijngaarden en boerderijen, omgeven door de rust van Penedès. De paden zijn breed en van compacte aarde, ideaal om het rustige tempo van de wijnstreek te ervaren. We passeren El Pla en vervolgen naar Vilafranca del Penedès, de historische hoofdstad van de Catalaanse wijn en het zenuwcentrum van de Penedès DO, met talrijke wijnhuizen die proeverijen aanbieden en het Wijnmuseum (VINSEUM). Vanaf hier klimt de route geleidelijk door La Serreta en Sant Miquel d’Olèrdola, met een kort, iets zwaarder stuk dat een open uitzicht biedt over de vlakte van Penedès.

Na het hoogste punt begint een lange afdaling met spectaculaire uitzichten over Llançà en de zee. Vervolgens volgt de klim naar het klooster van Sant Pere de Rodes (8,8 km, +484 m), een gelijkmatige en aangename beklimming binnen het natuurpark Cap de Creus. Omgeven door olijfbomen en wijngaarden, biedt het uitzicht over de Empordà en de Golf van Roses een indrukwekkend panorama. Het klooster, dat imposant boven de berg Verdera uittorent, dateert uit de 9e eeuw en wordt beschouwd als een van de hoogtepunten van de Catalaanse Romaanse architectuur. Het complex verenigt drie symbolen van de feodale samenleving: het klooster (geloof), het dorp Santa Creu de Rodes (werk) en het Castell de Sant Salvador de Verdera (verdediging). Vanaf hier zijn de uitzichten over de kust van Empordà, Port de la Selva en Cap de Creus adembenemend.

De weg tussen Rupit en Manlleu loopt door de Collsacabra. Na een kleine omweg van amper tien kilometer komen we aan in Tavertet. Daar maken we een gemoedelijke wandeling en bewonderen we de spectaculaire kliffen waaraan het dorp zijn naam ontleent. We hebben ook een adembenemend uitzicht op het stuwmeer van Sau, dat gevoed wordt door de rivier de Ter en aan de voet van het Guilleriesgebergte ligt. De weelderige bossen met exotische dennen en sparren rondom het meer zijn echt prachtig. In Manlleu, een stadje waarvan het reliëf en het industriële verleden onlosmakelijk verbonden zijn met de rivier de Ter, genieten we van een zeer interessante gedramatiseerde rondleiding. Assumpta, een van de ‘Geesten van de Ter’, vertelt ons over de belangrijke rol die de toenmalige industriële nederzettingen langs de rivier speelden voor Catalonië. Hier werd katoen tot garen gesponnen voor de textielindustrie.

We doorkruisen Mataró en vervolgen richting Argentona, waar we de kust achter ons laten om opnieuw de Serra Litoral te beklimmen. Een deel van de Coll de Parpers gaat over de weg, waarna we een bosweg inslaan die het massief doorkruist richting Vallès. Het terrein wisselt af tussen open gebieden, struikgewas en bosstroken, tot we afdalen naar Cardedeu, een stad met een rijk agrarisch en modernistisch verleden, waar boerderijen en gebouwen in noucentista-stijl nog steeds te vinden zijn, omgeven door velden en bananenbomen. Eenmaal op de vlakte wordt het landschap landbouwkundig en landelijk: paden tussen graanvelden, beekjes en boerderijen, met de Riera de Cànoves en Torrent del Pla als metgezellen. De laatste kilometers voeren geleidelijk omhoog naar L’Ametlla del Vallès, het einde van de etappe, gelegen tussen velden en bossen met uitzicht over de Vallès-vlakte.

We verlaten Sant Esteve d’en Bas en beginnen aan de klim naar Coll de Bracons om de Serra dels Llancers over te steken. Het traject van 8,2 km met 655 m hoogteverschil kent een gemiddeld stijgingspercentage van 8%, een veeleisende maar spectaculaire passage. De weg slingert door een weelderig bos, gedomineerd door beuken en eiken, wat zorgt voor een koele en vochtige sfeer. Op enkele plekken opent de vegetatie zich, waardoor we de Vall d’en Bas en de bergen van La Garrotxa kunnen bewonderen. Het laatste stuk is het meest intens, maar de aankomst bij de pas compenseert de inspanning met een wijds panoramisch uitzicht over de bergen.

We verlaten Pals en gaan richting de bergen van Begur, over landelijke wegen en door Mediterrane bossen. Aan de kust passeren we Platja de Pals en de kleine baaien met kristalhelder water, genesteld tussen rotsen en pijnbomen, zoals Sa Riera en Sa Tuna. Vanaf hier klimt de weg naar het dorp Begur, met zijn huizen in Indiaanse stijl, oude verdedigings¬torens en uitzichtpunten over de Middellandse Zee. Vanaf het kasteel van Begur, hoog op de rotsen, strekt de hele Empordà-kust zich uit, van de Medes-eilanden tot Cap de Begur, een adembenemend panorama dat de grandeur van deze regio laat zien.

Vanaf de pas volgt een bochtige afdaling naar Gombrèn, een charmant, rustig middeleeuws dorpje aan de voet van het Montgrony-heiligdom. Hier verlaten we de weg en volgen een landelijk veepad richting Campdevànol. Dit fietsvriendelijke pad wisselt bos met open weiden en het kabbelende water van beekjes af. Bij Campdevànol wordt het terrein vlakker en aangenamer, waarna we Ripoll bereiken, het historische centrum van Ripollès. Het klooster van Santa Maria, een parel van Catalaanse Romaanse architectuur, is een ideale stop.

Ik heb goed geslapen in Montserrat. Aan het begin van de ochtend maak ik een korte wandeling door het Natuurpark van Montserrat. De ideale plek om even tot rust te komen, terwijl de eerste zonnestralen de toppen van de meest emblematische rotsen, zoals de Cavall Bernat, de Serrat del Moro en La Palomera, rood kleuren. Als je bezoek samenvalt met het programma van de Escolania, een van de oudste muziekscholen van Europa, is het de moeite waard om het koor de in de basiliek de Virolai te horen zingen. Dat lied staat ook bekend als Rosa d’abril en is opgedragen aan La Moreneta.

We verlaten El Pont de Suert en volgen het verloop van de Noguera Ribagorçana, die ons begeleidt tijdens de eerste kilometers van de etappe. Fietspaden en onverharde wegen worden afgewisseld met asfaltgedeelten, steeds parallel aan de rivier, tussen velden, bossen en kleine dorpen zoals Les Bordes, Vilaller en Ginast. De vallei wordt geflankeerd door bergkammen die geleidelijk hoger worden naarmate we noordwaarts trekken. Na Forcat slaan we rechtsaf en volgt een steile klim over een pad omhoog richting Senet.

Na twee dagen waarin we de auto nauwelijks hebben genomen, gaan we weer op pad en rijden we rechtstreeks naar Llavorsí. Samen met Sort (een officiële ‘Bestemming voor Sporttoerisme in Catalonië’) en Rialp is dat het Catalaanse centrum van het raften. De Noguera Pallaresa was de eerste rivier op het schiereiland waar deze sport in de jaren 1980 werd beoefend. Met stukken van klasse II, III en IV vinden liefhebbers van spectaculaire, kolkende wateren hier vast hun gading. Het zou zelfs een van de beste rivieren om op te raften zijn in Europa. We willen deze unieke beleving, die ook geschikt is voor kinderen, niet missen. Daarom trekken we onze wetsuits, helmen en zwemvesten aan en wagen we ons op de rivier, met een ervaren rafter als stuurman van onze opblaasboot. Naast raften kun je in dit gebied ook andere avontuurlijke sporten beoefenen, zoals hydrospeeden, kanovaren, canyoning en bungeejumpen. Doe je het liever wat rustiger aan? Valls d’Àneu, een ander officieel Natuur- en Berggebied voor Gezinnen, is de ideale plek voor tal van gezinsuitstapjes, zoals een bezoek aan het Ecomuseu d’Esterri d’Àneu of de Casa de l’Ós Bru dels Pirineus in Isil. In Vall d’Àssua verdiepen we ons in het leven van de herders en bezoeken we het ecomuseum op de berg Llessui.

Het laatste gedeelte voert ons richting La Garrotxa, met een lichte klim naar de Coll d’en Bas (589 m), het hoogste punt van de route. Vanaf hier volgt een lichte afdaling naar de Vall d’en Bas, een van de meest vruchtbare en mooiste landbouwgebieden van de regio. Groene velden, verspreide boerderijen, bossen en charmante dorpjes, met de contouren van meer dan veertig vulkanische kegelvormige heuvels, kondigen onze aankomst aan in Sant Esteve d’en Bas, het einde van de etappe en de toegang tot de La Garrotxa Volcanic Zone.

La Seu d’Urgell is een bisdom en heeft daarom heel wat interessant erfgoed te bieden. Het mooiste voorbeeld hiervan is de Kathedraal van Santa María, de enige volledig romaanse kathedraal in Catalonië. We rijden langs de panoramische weg die La Seu d’Urgell verbindt met Gósol, een slingerende route tussen de dennenbossen die de westelijke grens vormen van het Natuurpark van Cadí-Moixeró. De eerste zonnestralen geven de honingkleurige muren in de dorpjes die we onderweg passeren een warme gloed. El Ges, Adraén, Fórnols, Cornellana en Tuixent: stuk voor stuk pittoreske plaatsjes met stenen huizen. De plaatselijke bevolking is er van oudsher gewend aan het leven op grote hoogte en in relatieve afzondering.

We verlaten El Vendrell na een bezoek aan het Pau Casals Museum, ter nagedachtenis aan de beroemde zoon van de stad en symbool van de Catalaanse muziek. De eerste kilometers gaan richting Sant Jaume dels Domenys, over secundaire wegen en grindpaden tussen wijngaarden en velden. Bij het verlaten van het dorp beginnen we aan de gestage klim van 8 km naar Coll de les Ventoses (560 m), het hoogste punt van de etappe. De weg biedt een weids uitzicht over de Penedès, met op de achtergrond de Middellandse Zee en de bergen in het binnenland, die de overgang naar de Conca de Barberà markeren.

De charmante middeleeuwse dorpjes van Empordanet kun je op verschillende manieren verkennen: te voet, met een gids die je langs het culturele erfgoed leidt of over de geschiedenis van het keramiek vertelt, met de auto en zelfs in een heteluchtballon. We laten de auto staan en kiezen voor elektrische fietsen, de zogenoemde ‘burricletas’. In Peratallada maken we een reis in de tijd. We gaan terug naar de dagen toen heren, edellieden en meesters nog door de straten liepen. In Pals, een ommuurd dorpje met een onmiskenbaar silhouet, genieten we van het uitzicht op de vlaktes van de Empordà, de Montgrí en de Medes-eilanden. Terug aan de kust rijden we Calella de Palafrugell binnen, een plaatsje dat samen met de twee dorpen hierboven op de officiële lijst van ‘Charmante Gemeenten’ van Catalonië staat. Onze gids legt uit dat de grote schrijver Josep Pla de zomers van zijn jeugd doorbracht in deze badplaats, met zijn witgekalkte landhuizen en traditionele habaneramuziek. Mag het wat actiever? Tussen Llafranc en Palamós kun je een wandeling maken op het ruigste stuk van de Camí de Ronda. Deze route voert je langs spectaculaire locaties zoals het kleine vissersdorpje S’Alguer en rotsachtige baaitjes met turquoise water, zoals die bij Canyers of Els Corbs.

Ons ontbijt in de wijngaard Vinya dels Artistes in La Pobla de Cérvoles bestaat uit vleeswaren, ambachtelijk gemaakte kaas, brood met tomaat en extra virgen olijfolie, en geroosterde amandelen. Aan tafel hebben we uitzicht op beelden en kunstwerken die harmonieus in het landschap opgenomen zijn. We zijn in het gebied van de wijnroute van Lleida en van de wijn met oorsprongsbenaming D.O. Costers del Segre, en ook van de olijfolie met beschermde oorsprongsbenaming D.O.P. Les Garrigues. Daarom bezoeken we het Museu i Centre de Cultura de l’Oli de Catalunya in La Granadella, een museum dat gewijd is aan de oliecultuur in Catalonië en gevestigd is in een molen uit 1920.

Het pad loopt verder naar beneden langs de Noguera Pallaresa tot Esterri d’Àneu, en passeert de dorpen Alòs d’Isil, Isil en Borén, waar de lange afdaling eindigt. Vanaf hier kruist de route de rivier en begint een nieuwe klim over een secundaire weg naar Son, een natuurlijk uitkijkpunt over het stuwmeer van Torrassa en de volledige Valls d’Àneu. De bossen langs de weg bestaan uit rooddennen, zwartdennen en zilversparren, typisch voor de middelgebergtes van de Pyreneeën. De laatste kilometers wisselen lichte stijgingen en afdalingen af door bosrijke stukken, totdat we Espot bereiken, de toegangspoort tot het Nationaal Park Aigüestortes i Estany de Sant Maurici en het einde van een dag die de essentie van de Pyreneeën perfect samenvat.

We laten Reus achter ons en rijden richting Riudoms over gladde, brede gravelpaden die door olijf- en amandelboomgaarden voeren. De sfeer wordt rustiger en het terrein daalt geleidelijk en lichtjes tot we Cambrils bereiken, waar de Middellandse Zee voor ons verschijnt. Vanaf hier volgen we de promenade langs het fietspad, een rustig, vlak stuk waar we kunnen genieten van het indrukwekkende uitzicht dat de Costa Daurada te bieden heeft.

In Senterada wandelen we door het bos onder begeleiding van een botanische gids. Naast legenden en tradities vertelt hij ons hoe we kruiden en paddenstoelen kunnen herkennen en daarmee verschillende recepten, zoals conserven, kunnen bereiden. De Àssua-vallei is de ideale plek om meer te weten te komen over het werk van herders, door met een herder en zijn kudde mee te lopen of een ecomuseum te bezoeken dat de bijzonderheden van dit beroep laat zien. Het eindpunt van de etappe is de Boí-vallei: in de bergen met romaanse gebouwen die op de Werelderfgoedlijst staan grazen de dieren waarvan het biologische kalfsvlees uit de Pyreneeën afkomstig is, dat zeer gewaardeerd wordt in de meest uitgelezen keukens.

De dag loopt op zijn einde. We naderen Horta de Sant Joan, het dorpje waar Picasso verliefd op werd. “Alles wat ik weet, heb ik in Horta geleerd”, zei de schilder altijd. We bewonderen de zonsondergang over de Roques de Benet, een van de bekendste formaties van Els Ports, een natuurpark dat menig wandelaar bekoort. Al snel begrijpen we waarom Picasso zo lyrisch was over deze plek.

Mijn ontbijt wacht op het dakterras van het hotel. Daar geniet ik van een uitzicht van 360 graden over Barcelona, van de stad aan zee tot aan de bergen rondom. Het strand ligt aan mijn voeten, met de Sagrada Familia op de achtergrond naast de moderne gebouwen van het olympische dorp en de Torre Glòries, architectonische hoogtepunten van de skyline in de Catalaanse hoofdstad. Er is geen wolkje aan de lucht te bekennen, zoals op meer dan driehonderd dagen per jaar – een uitnodiging om de straten van de stad met de fiets te verkennen. Op mijn ongewone bamboefiets kom ik langs enkele bijzondere graffitimuurschilderingen.

In de bossen in dit deel van de Pyreneeën leven marmotten en grote herten. In de herfst weerklinkt het geburl van bronstige herten door de omgeving. Terwijl we wandelen merken we dat de dieren er zijn, maar ze laten zich nauwelijks zien. Daarom kiezen we er ‘s middags voor om het Aran Park in Bossòst te bezoeken, een dorpje met een traditionele architectuur. In dit wildpark staan jong en oud versteld van de imposante bruine beren, lynxen en grijze wolven. Om de dag af te sluiten keren we terug naar Vielha. Als jouw bezoek toevallig op een dinsdag valt, kun je deelnemen aan een oude traditie in deze vallei: de Pintxo Pote. Dat is een culinaire tocht langs de plaatselijke cafés en restaurants waar je telkens een tapa met bijbehorend drankje geserveerd krijgt.

Na het oversteken van de Ter wordt de route landelijker en meer cultureel georiënteerd. We passeren Gualta en Ullastret, een oude Iberische nederzetting en een van de best bewaarde middeleeuwse dorpen van de regio. Vervolgens bereiken we La Bisbal d’Empordà, de regionale hoofdstad, beroemd om haar aardewerktraditie. In de werkplaatsen klinkt het ritmische draaien van de pottenbakkerswielen en vullen de kleurige tegels de straten met leven. De laatste kilometers leiden naar Peratallada, een waar middeleeuws juweel met geplaveide straten, versterkte poorten en gouden stenen gevels, en naar Sant Feliu de Boada, een klein feodaal dorp omringd door velden en eeuwenoude boerderijen. Het laatste traject voert over landelijke wegen en velden naar Pals, waar het oude centrum met zijn Romaanse toren een dag vol geschiedenis en authentiek Empordà afsluit.

In de omgeving van El Montseny kunnen we kiezen uit verschillende activiteiten die gastronomie en natuur met elkaar verbinden, zoals een wandeling door het bos van eeuwenoude kastanjebomen, vooral een aanrader in de herfst, of een proeverij van bier dat gebrouwen is met het water uit dit natuurpark. In de nabijgelegen Guilleries-bergketen proberen we lokale producten zoals kaas, noten en rood fruit terwijl we het gekletter van het water en het zingen van de vogels horen. Het Museu de la Pagesia in Fogars de la Selva brengt ons in contact met de tijd waarin landbouw in deze contreien de belangrijkste activiteit was.

Vandaag staan we vroeg op en rijden we naar Vall de Boí, de toegangspoort tot het Nationaal Park van Aigüestortes i Estany de Sant Maurici. Gletsjermeren, toppen van zo’n 3000 meter hoog, flora zoals gentianen en rododendrons, groene weiden en spectaculaire fauna zoals lammergieren, rotsprinkhanen en korhoenders, boshoenders en gemzen: in het enige nationale park van Catalonië is heel wat te zien en te beleven. Dit is een paradijs voor wandelaars, met routes voor jong en oud, en paden voor de gelegenheidswandelaar én de verstokte hiker. In een 4x4-taxi klimmen we vanuit Boí naar Planell d’Aigüestortes voor een uitstap naar de fotogenieke bergmeren van Llebreta en Llong. Na de wandeling maken we foto’s met de spectaculaire waterval van Sant Esperit als decor en nemen we een taxi terug naar de vallei. Daar komen we weer op krachten met een heerlijke lunch van lokale vleesgerechten, paddenstoelen en herderskazen.

In zijn Reis naar de Pyreneeën van Lleida schreef Camilo José Cela dat de benen de vleugels van het hart zijn. Een van de beste manieren om dit gebied te verkennen, is dan ook al wandelend. Daarom maken we ‘s middags een tocht vanuit Salardú om een wonder van de natuur te ontdekken: het keteldal van Colomèrs, wat het grootste merengebied in de Pyreneeën is. Je vindt het in het Nationaal Park van Aigüestortes i Estany de Sant Maurici. Als je de route volledig aflegt, kom je zeven gletsjermeren tegen. Maar zo ambitieus zijn we niet en daarom klimmen we gewoon tot aan de berghut. Onderweg passeren we twee meren, verschillende bergbeken, bruggen en allerlei rotsformaties. In de berghut genieten we met een welverdiende koffie in de hand van het uitzicht op het bergmeer Estany de Colomèrs. De toppen van de omringende bergen lijken wel op het water te dansen. Zo voelt echte rust dus aan ... Enkele korte en lange wandellussen beginnen bij de berghut en verbinden de verschillende meren met elkaar. We sluiten de dag af met een Aranese olha, een heerlijk, hartig stoofpotje dat typisch is voor deze vallei. Van krachtvoer gesproken!

Deze voormiddag staat een wandeling door Girona op het programma. We willen het belangrijkste erfgoed van de stad verkennen: de best bewaarde Joodse wijk van Catalonië, de Arabische baden, de kleurrijke huizen aan de rivier de Onyar en de kathedraal van Santa Maria. Daarbij mogen de typische lekkernijen van de stad natuurlijk niet ontbreken: xuixo (een soort gebak), lokale kazen en ijs van de hand van een van de broers Roca. Daarna rijden we naar Rupit over de weg door het zuidelijke deel van het Natuurpark Zona Volcànica de la Garrotxa, een uitzonderlijk landschap van vulkanen, lavabedden, dichte bossen en kleine dorpjes die geknipt zijn voor wie houdt van plattelandstoerisme. In Rupit bekomen we ‘s middags met lokale berggerechten die zo kenmerkend zijn voor Collsacabra. Het gaat om een hartige keuken waarin de traditionele worsten van Osona en stoofpotjes nooit ontbreken. Hier laten we een gids het verhaal vertellen van dit dorpje aan de voet van een enorme rots waarop ooit een kasteel stond. In de bossen en aan de watervallen rondom het dorpje kun je jezelf volop ontspannen in de prachtige natuur.

Vanaf Senet brengt een korte asfaltklim ons naar de dam van het stuwmeer van Baserca, ook bekend als het stuwmeer van Senet, gelegen op 1.361 meter hoogte. Dit hydro-elektrische stuwmeer in de Noguera Ribagorçana wordt omringd door toppen van meer dan 3.000 meter, zoals het Maladeta-massief, het Besiberri-massief en de Pic de Mulleres. Het landschap is ruig, granietachtig en spectaculair: een diepe vallei uitgesleten tussen bergreuzen die het grootste deel van het jaar met sneeuw bedekt zijn. Na het oversteken van de dam via een zeer ruig en steil pad wordt het traject breder en neemt de helling af. We volgen de GR11 langs open stukken waar we links het blauwe water van het stuwmeer zien en rechts de alpine bossen van zwarte den en zilverspar die de weg naar het noorden begeleiden.

We verlaten Tortosa via de Via Verda de la Val de Zafán, een oude spoorlijn die is omgevormd tot een fietspad dat langs de loop van de rivier de Ebro loopt. De route is vrijwel vlak en comfortabel, en voert door Aldover en Xerta, waar de rivier en de landbouwgrond het tempo bepalen. We verlaten de groene weg en fietsen kort over een asfaltweg, alvorens af te slaan naar een secundaire weg richting Paüls, door mediterrane bossen.

Op onze tocht door het hart van de Pyreneeën rijden we de ene vallei uit en meteen een nieuwe in, recht de Val d’Aran binnen. Een derde van het gebied ligt boven 2000 meter en de Atlantische oriëntatie beïnvloedt de samenstelling van de bossen en de Pyreneese fauna. De dorpjes van stenen huizen rondom een kerk zijn het vertrekpunt voor uitstapjes door ravijnen, rivieren en groene weiden. Het steile terrein van de Val d’Aran heeft de inwoners altijd enigszins van de wereld afgezonderd. Ook vandaag onderscheidt de vallei zich door zijn unieke mensen en cultuur.Voorbeelden daarvan zijn de hartige keuken, de Aranese taal en de kenmerkende romaanse architectuur. Kiezen tussen de meer dan dertig kerken in de vallei is geen eenvoudige opgave, maar de intieme Era Mair de Diu dera Purificacion in Bossòst en de lieflijke Santa Eulària d’Unha uit de 12e eeuw zijn zeker een bezoek waard.

We verlaten Camprodon richting Rocabruna, over smalle wegen die langzaam stijgen door dichte bossen tot de Coll de la Boixeda. Vervolgens volgt een afdaling van 12 km over een prachtige secundaire weg, omgeven door weelderige vegetatie in een rijk palet aan groentinten. Onderweg passeren we Rocabruna en Beget, een van de mooiste dorpjes van deze etappe, met geplaveide straatjes en een indrukwekkende natuurlijke omgeving.

Intussen zijn we in het gebied waar de appels van Girona (BGA) vandaan komen. We rijden naar Palau Sator, waar we in een ciderwinkel verschillende producten kopen die van deze appels zijn gemaakt. Uiteraard slaan we cider in, maar ook appelsap, jam en azijn. De route loopt langs de kustlijn naar de inhammen van Begur, nog zo’n plaats op de lijst van ‘Maritieme Streken en Gemeenten’. Niemand heeft de regio van Empordà beter vastgelegd dan de schrijver Josep Pla. Voor wie zich wil verdiepen in zijn werk en in de plaatselijke landschappen, is Palafrugell, waar de Fundació Josep Pla is gevestigd, een verplichte halte. Dat geldt ook voor de ‘Charmante Gemeente’ Calella de Palafrugell, waar je de landschappen uit de jeugd van de schrijver met eigen ogen kunt zien. Als kind bracht hij zijn zomers namelijk door in het ouderlijke huis aan het strand van Canadell.

Vanuit La Seu d’Urgell, historische hoofdstad van Alt Urgell, volgt een veeleisende klim naar Coll de la Trava (1.480 m). De klim is 16 km lang met 834 meter hoogteverschil. De weg slingert door pijnbomen, met constant uitzicht op de omliggende bergen. Naarmate we hoger komen, tekenen de ruige toppen van de Serra del Cadí zich af tegen de horizon. Bovenaan de pas volgt een aangename, golvende strook van 6,5 km, ideaal om op adem te komen en te genieten van de wijdse uitzichten, voordat we Coll de Bancs passeren met een panoramisch uitzicht richting Vall de la Vansa.

Langs de hele route vinden we ambachtelijk gemaakt brood, zoals het boerenbrood met beschermde geografische aanduiding I.G.P. Pa de Pagès Català. We willen niet weggaan zonder te weten hoe we het moeten maken. Daarom hebben we ons in Cardedeu ingeschreven voor een cursus broodbakken met verschillende soorten biologische granen van eigen bodem. We rijden de hoofdstad van Catalonië binnen via de Collserola-bergketen om de wijngaarden van Barcelona te bezoeken. Daar worden biologische wijnen en olijfoliën geproduceerd, een project met een interessante sociale achtergrond. De reis eindigt met een avondmaaltijd op basis van producten uit de omgeving van Barcelona, zoals kippen- en kapoenvlees met beschermde geografische aanduiding I.G.P. Pollastre i Capó del Prat, uit de streek Baix Llobregat. Ten slotte brengen we een toost uit met wijn met oorsprongsbenaming D.O. Catalunya, een exponent van een wijntraditie die teruggaat tot de Fenicische en Romeinse tijd.

Onze route brengt ons naar Figueres, de geboorteplaats van een genie.Weinig kunstenaars waren zo gefascineerd door hun thuisstreek als Salvador Dalí door de Empordà. We bezoeken het Dalí Theater-Museum, een ruimte die de kunstenaar zelf als “een op-en-top surrealistisch object” bestempelde. We bewonderen enkele van zijn mooiste werken en intrigerende illusies. Vervolgens gaan we op weg naar het Natuurpark van Cap de Creus. Het schilderachtige landschap van dit natuurgebied is gevormd door de grillen van de noordenwind. In het park valt heel wat te beleven: ontdek de natuur en de fauna tijdens een wandeling, proef wijn bij zonsondergang, verken het park vanaf het water in een kajak ... We kiezen voor een wandeling op een stuk van het ezelspad dat deel uitmaakt van de spectaculaire Camins de la Ronda de la Costa Brava.

Onze liefdesaffaire met het modernisme krijgt een vervolg in Reus, een van de officiële ‘Karaktervolle Steden en Gemeenten’ van Catalonië en de wieg van Gaudí. Toch is het Lluís Domènech i Montaner aan wie we de beroemdste gebouwen van de stad te danken hebben, zoals Casa Rull, Casa Gasull, Casa Navàs en het Institut Pere Mata met het spectaculaire Paviljoen 6. Dat laatste staat ook wel bekend als het ‘Pavelló dels Distingits’ (het paviljoen van de vooraanstaanden). We sluiten ons bezoek af in het Gaudí Centre, waar we zien hoe Gaudí ruimtes indeelde op basis van elementen zoals water, licht en lucht. Veel van deze modernistische gebouwen zijn opgetrokken dankzij de opbrengsten van de vermoutexport. Ook vandaag nog leeft de traditie van vermout als aperitief voort in Reus. In een voormalige distilleerderij verdiepen we ons met plezier in de geschiedenis van deze gefermenteerde drank.

De laatste afdaling brengt ons naar Sitges, een van de meest karakteristieke stadjes aan de Catalaanse kust. Het stadscentrum bereiken we via de boulevard langs de zee, waarbij we het fietspad langs het strand volgen tot het historische centrum. De zilte lucht, palmbomen en witte huizen kondigen de aankomst bij de zee aan. Een korte maar intense etappe, die de stilte van de wijngaarden prachtig verbindt met de Middellandse Zee.

We vertrekken uit Vic via paden en secundaire wegen die de vlakte van Osona doorkruisen tussen graanvelden en verspreide boerderijen. We passeren Sant Julià de Vilatorta en beginnen de klim over het pad naar Coll de Romegats (725 m), een gemakkelijke pas die ons dichter bij het Massís del Montseny Natuurpark brengt. De weg is smal en rustig, met bosrijke stukken en open uitzichten over de vlakte die we achterlaten. Na een korte afdaling komen we aan in Viladrau, bekend om zijn water en meer dan tweehonderd natuurlijke bronnen die door het dorp en het bos stromen. Het koele, vochtige microklimaat, uniek in de Montseny, maakt het gebied bijzonder, met water en weelderige natuur die het karakter van de plek bepalen.

Na de heuvel verandert het landschap geleidelijk. Eiken- en kurkeikenbossen maken plaats voor open velden en verspreide boerderijen die de vlakte van de Empordà aankondigen. We passeren Maià de Montcal en Lladó, een charmant dorpje gelegen tussen mediterrane bossen en droge-stenen muurtjes, en vervolgen over comfortabele gravelpaden naar Cistella en Avinyonet de Puigventós. De laatste kilometers zijn vlak en aangenaam, tussen olijfbomen en graangewassen, tot we Figueres bereiken: de hoofdstad van de Alt Empordà en de stad van het beroemde Dalí Museum. Hiermee eindigt de etappe en Sectie 4.

Wilt u meer weten over de vis uit de Middellandse Zee? Dat kan tijdens een rondleiding over de kade van de wijk Barceloneta onder begeleiding van een visser, die anekdotes vertelt over zijn vak en de veiling op de vismarkt laat zien. De rest van de middag wijden we aan een wandeling langs emblematische zaken, zoals de traditionele kruidenierswinkels, waar producten van de Catalaanse gastronomie te koop zijn. Voor het diner hebben we een tafel geboekt in een van de restaurants met Michelinsterren in Barcelona. Er zijn er in totaal meer dan vijftig in heel Catalonië. Hier worden we verrast door de uitstekende prijs-kwaliteitverhouding van het degustatiemenu en de keur van verse, lokale producten.

We beginnen onze dag met een stevig ontbijt, met onder meer pa amb tomàquet (geroosterd brood met tomaat), olijfolie van DOP Les Garrigues, charcuterie en peren die onder de beschermde oorsprongsbenaming van Lleida vallen. Vervolgens bezichtigen we La Seu Vella, de kathedraal met zijn prachtige koepel en achthoekige klokkentoren van zestig meter hoog die een panoramisch uitzicht over de stad en het omliggende land biedt. Samen met het Kasteel van de Koning, La Suda, maakt La Seu Vella deel uit van een monumentaal complex dat ons meevoert in de geschiedenis van de stad. Dit is een streek van velden die zich tot aan de horizon uitstrekken, bezaaid met fruitboomgaarden en met moestuinen waarvan de groenten een glansrol spelen in talrijke lokale gerechten. Op deze vruchtbare vlaktes rondom Lleida, een officiële Karaktervolle Stad, bezoeken we het kasteel van Gardeny, dat in de 12e eeuw onderdak bood aan de tempeliers die in dit gebied gelegerd waren. Wie dat wil, kan in het kasteel een dag lang in de huid van een tempelier kruipen.

Vanuit Horta de Sant Joan komen we op de Groene Weg van Val de Zafán, een zo goed als volledig vlakke fietsroute die ons naar Sant Carles de la Ràpita voert, of naar de delta als we aansluiten op de GR99 in Tortosa. Op dit stukje route genieten we van het veranderende landschap van de Terres de l’Ebre, van de bergketen van het Natuurpark van Els Ports in het noorden, langs de oevers van de rivier de Canaletes en zijn spectaculaire viaducten, tot aan de vlaktes van de delta en de kust. Omdat onze gehuurde fietsen vlot op te halen zijn op een afgesproken punt, besluiten we om over een van de paden van de Groene Weg richting Bot te fietsen. Wanneer we in dit dorpje aankomen, stoppen we bij een oude Duitse treinwagon die is omgebouwd tot bar.

De afdaling voert naar Refugi Basseta bij het heiligdom van Sant Joan de l’Erm, te midden van weiden en hooggebergtebossen. Vanaf hier volgt een traject met kleine beklimmingen en afdalingen in het dal van de rivier Santa Magdalena, met smalle paden, ravijnen en waterpartijen. Na een klim van circa 7,5 km daalt het pad via Serrat de les Cabanelles, een lange afdaling met zigzagbochten en panoramische stukken. Het pad is comfortabel, met enkele technische punten. In de laatste kilometers passeren we Sendes en Bellestar, al in Alt Urgell, voordat we La Seu d’Urgell bereiken. Einde van etappe en sectie 3.

Al sinds we aankwamen in Terres de l’Ebre, heeft de Ebro ons gezelschap gehouden. Nu is het tijd om het water op te gaan en een stuk van de rivier in een kajak af te varen. Het geluid van de peddels en het vogelgezang zijn de enige geluiden van een rustige tocht die ons naar het spectaculaire dorpje Miravet brengt, met zijn huizen en tempelierskasteel die boven de rivier hangen. Naast een bezoek aan het kasteel kunnen we ook deelnemen aan een workshop pottenbakken, een traditioneel ambacht in deze contreien. Na onze boottocht gaan we op weg naar Priorat. Tussen de dorpen Móra d’Ebre en Móra la Nova maken we een korte omweg van amper tien minuten naar de Iberische nederzetting Castellet de Banyoles. Daar bewonderen we de meanders van de Ebro en de boomgaarden van de Ribera d’Ebre (oevers van de Ebro). Vooral wanneer de bomen in bloei staan is het uitzicht een heus spektakel. De explosie van kleuren begint in februari met de amandelbomen en duurt tot april, wanneer de kersen- en perzikbomen bloesems dragen.

Voor we op weg gaan naar Barcelona, waar we overnachten, stoppen we in Alella voor een bezoek aan een wijnkelder. Daar ontkurken we een roze ‘brut nature’ cava die perfect past bij de aardbeien van Vallalta. De wijnen van Alella komen uit de kleine wijngaarden aan de zee en werden door de Romeinse letterkundige Plinius de Oudere als de ‘wijnen van Laletanum’ bestempeld. Er zijn nog twee andere interessante bezienswaardigheden in de omgeving. De eerste is het Circuit de Barcelona-Catalunya. Op deze racebaan worden wedstrijden van het wereldkampioenschap MotoGP gereden en kun je de wereld van de formule 1 ontdekken. De tweede is La Roca Village, op amper 40 minuten rijden van Barcelona. In meer dan 140 outletshops vind je het hele jaar door Spaanse en internationale luxemerken met kortingen van wel 60 % op de oorspronkelijke prijs. We rijden Barcelona binnen, het eindpunt van dit deel van de Grand Tour van Catalonië.

We volgen het pad tot een punt waar het rechtsaf slaat en uitkomt op de Vall d’Àssua, waar de Berasti-rivier meandert. Het pad loopt op halve hoogte langs de vallei, met de schuren van Llessui beneden en de toppen van meer dan 2.500 meter erboven, zoals de Montsent de Pallars (2.883 m), die we achter ons laten naarmate we vorderen. Langzaamaan begint het pad te dalen, langs Coll de Triador en het verlaten skigebied van Llessui. De afdaling gaat verder in zigzagpatroon over een breed pad dat uitkomt op de weg van Llessui. Vanaf hier laten we ons meevoeren over het asfalt, langs Llessui, Sorre en Altron, tot we Sort bereiken, een middeleeuws dorp waar de Noguera Pallaresa-rivier weer verschijnt als leidraad en het eindpunt van de dag markeert. De avontuurlijksten kunnen hun fietsen inruilen voor kano’s en genieten van wildwateractiviteiten op een van de mooiste rivieren van Europa.

We verlaten Cambrils en volgen de weg naar Miami Platja, waar we terugkeren op de boulevard parallel aan de zee, langs idyllische baaien zoals Cala dels Vienesos en Cala de les Sirenes. We komen aan in l'Hospitalet de l'Infant, vanwaar we Platja del Torn voorbijrijden over de weg, met het intense blauw van de Middellandse Zee op een steenworp afstand. Na een laatste stuk over kustpaden bereiken we Calafat en volgen de Camí de les Tres Cales naar l’Ametlla de Mar, een charmant vissersdorpje en de perfecte afsluiting van een dag vol mediterrane flair.

Een van de doorgangspunten op deze oude handelsroute die van Portbou naar Blanes loopt, is het mooie dorpje Portlligat. Via de weg met een panoramisch uitzicht vanaf Cap de Creus rijden we dit bescheiden vissersdorpje binnen. Dalí en Gala zijn er getrouwd en hebben er meer dan dertig jaar gewoond. Tijdens een bezoek aan zijn huis (nu een museum), met zijn labyrintische architectuur en kamers die niet bij elkaar passen, ontdekken we dat de kunstenaar het surrealisme niet alleen in zijn oeuvre, maar ook in zijn eigen leven hoog in het vaandel droeg. We brengen de middag door met een wandeling door het pittoreske dorpje Cadaqués. ‘s Avonds genieten we in een restaurant van heerlijke, lokale vis en schaaldieren, samen met wijnen van de DO Empordà.

Ons bezoek aan Tarragona voert ons terug naar de tijd van de oude Romeinen, met onder meer een tussenstop aan de archeologische site van Tarraco. Het amfitheater met uitzicht op de Middellandse Zee, het circus en de omwalling nemen ons mee naar de tijd dat de Romeinse keizer door de straten van de stad liep. De stad pronkt op de werelderfgoedlijst van de Unesco en organiseert jaarlijks het festival Tarraco Viva, een belangrijk evenement dat de geschiedenis en de klassieke wereld doet heropleven.

Langs duizelingwekkende wegen bereiken we Ossera. We willen de Route van de Geuren en de Trementinaires volgen. Trementinaires waren vrouwen die aromatische planten verzamelden om er geneeskrachtige zalven van te maken. Nadat we hun boeiende geschiedenis hebben ontdekt, doen we mee aan een workshop waarbij we onze eigen terpentijn maken. Een ander aroma, dat van kaas, brengt ons naar La Seu d’Urgell, hoofdstad van de boter en kaas met beschermde oorsprongsbenaming D.O.P. Mantega i Formatge de l’Alt Urgell i la Cerdanya. Elk jaar wordt in oktober de Sant Ermengol-markt gehouden, met een uitstekend aanbod van de beste ambachtelijk gemaakte kazen uit de Pyreneeën.

Na La Fageda vervolgt de route naar Santa Pau, een middeleeuws dorp met geplaveide straatjes en een uitzonderlijk mooi portiekplein. Vanaf hier rijden we over secundaire wegen die El Sallent en Santa Maria del Collell doorkruisen, afwisselend door bospartijen en open velden met uitzicht op de Serra de Rocacorba. De weg klimt langzaam naar Collet de Guixeres en begint daarna aan een afdaling door het bos tot we het bekken van het meer van Banyoles bereiken.

Barcelona is een mediterrane stad met een rijk cultureel erfgoed, een uitstekende keuken, leuke plaatselijke winkeltjes en stranden die zowel watersporters als zonnebaders bekoren. Vanaf het terras van ons hotel zien we hoe de eerste zonnestralen over de zee dansen en geleidelijk aan emblematische gebouwen verlichten, zoals de Sagrada Familia, een van de grote modernistische bouwwerken in Europa en een parel op de werelderfgoedlijst van de Unesco. In geen enkele stad ter wereld vind je meer gebouwen op die exclusieve lijst dan in Barcelona. We zijn in de ban van zoveel art nouveau en verkennen de modernistische route met een gids. Onderweg bewonderen we enkele van de bekendste bouwwerken van de hand van de grote architecten Gaudí en Domènech i Montaner. We verdiepen ons in de geschiedenis en unieke kenmerken van het Sant Pau Recinte Modernista, Casa Batlló, Casa Milà, het Palau de la Música Catalana en andere gebouwen.

We verlaten Rupit via een secundaire weg die het natuurgebied Guilleries-Savassona doorkruist. De weg daalt gestaag af naar het stuwmeer van Sau, een iconisch meer aan de rivier de Ter, bekend om de torenrestanten van het oude dorp die zichtbaar worden bij lage waterstanden. We steken de dam over en volgen een weg langs het meer, omgeven door bossen. Daarna vervolgen we onze route naar Tavèrnoles, fietsen over landelijke paden tussen velden en boerderijen, passeren Roda de Ter en bereiken uiteindelijk Vic, de hoofdstad van Osona, met zijn historische centrum en de beroemde arcades rond het Plaça Major als afsluiting van de etappe.

Montserrat is de meest emblematische berg van Catalonië én onze volgende halte. We laten we de auto achter op de parking en nemen de Aeri, een kabelbaan met uitzicht op de vallei van Llobregat. Tijdens onze klim naar Montserrat met zijn fascinerende klooster doemt het duizelingwekkende landschap op dat miljoenen jaren geleden is gevormd. De rotsige silhouetten die we hier zien, vind je nergens anders ter wereld. In het Natuurpark van Montserrat krijgen we de gelegenheid om al die pracht te bewonderen op verschillende wandelroutes. We betuigen hulde aan La Moreneta, de Zwarte Maagd van Montserrat en de patroonheilige van Catalonië. Daarna maken we een korte wandeling langs een van de paden van het park, met uitzicht op imposante rotsen, zoals de Cavall Bernat.

Vanaf Bonmatí sluiten we aan op de Via Verda Carrilet I, die het oude spoor volgt dat Girona met Olot verbond. Het goed gemarkeerde, stevige gravelpad slingert door een prachtig natuurlandschap, met bruggen en kleine tunnels die herinneren aan het spoorverleden. Terwijl we hoogte winnen, wordt de vegetatie weelderiger en het landschap groener, langs de rivier de Brugent en door de dorpen Sant Feliu de Pallerols en Les Planes d’Hostoles.

Naarmate we verder rijden, gaat de weg het natuurpark Els Ports binnen. De weg wordt steiler totdat het asfalt plaats maakt voor een onverharde weg. Hier begint de klim naar Montsagre, een technische en veeleisende route over steile, rotsachtige paden, typerend voor de kalksteenformaties van het massief. Tussen de pijnbomen ontvouwt zich geleidelijk de Ebro, met in de verte de bergketens van Cardó-el Boix. Het is een natuurlijke, stille en ruige omgeving.

Ik ga vroeg op pad en slenter op de promenade terwijl ik van de zeebries geniet en de opkomende zon opnieuw begroet. Om een betere kijk te krijgen op de indeling van Barcelona, kunnen we ons voor een privérondleiding met een architect door de Eixample inschrijven. Deze stadsuitbreiding verbond het historische centrum met de wijk Vila de Gràcia en heeft de vorm van een geruit patroon. Het is net alsof dit hele stadsdeel met een liniaal is getekend. Veel van de gebouwen in Barcelona die tot werelderfgoed zijn uitgeroepen, staan in deze wijk. Daar zijn belangrijke modernistische bouwwerken bij, zoals Casa de les Punxes, La Pedrera, Casa Amatller en Casa Batlló.

De omgeving rond de Delta de l’Ebre heeft nog meer aantrekkelijks te bieden. In dit gebied tussen Ulldecona en La Sénia vinden we oeroude overblijfselen van onze verre voorouders, zoals grotschilderingen die deel uitmaken van het Werelderfgoed van de Middellandse Zee en duizendjarige olijfbomen. Sant Carles de la Ràpita ligt aan de zee en biedt een brede waaier aan watersporten. De natuurlijke stranden van de delta nodigen uit tot rust en ontspanning. Maar we kiezen ervoor om de weg te volgen naar het monumentale Tortosa, een van de ‘Karaktervolle Steden en Gemeenten’. Karakter hebben het kasteel, de kathedraal en de overblijfselen van de Joodse wijk alvast te over. De marskramers op het modernistische marktplein prijzen de streekproducten van Terres de l’Ebre aan, die je in de cafés rondom kunt laten bereiden en proeven. We vertrekken met een zak traditionele pastissets van engelenhaar.

In de namiddag staat een bezoek aan het romaanse Vall de Boí op het programma, een dorpje op de werelderfgoedlijst van de Unesco. De kleine gebedshuizen, waaronder acht kerken en een charmante kapel, voeren ons terug naar de middeleeuwen, toen romaanse kunst een uitdrukking van geloof was. We bezoeken de kerk van Sant Climent de Taüll, waar we ons vergapen aan de beroemde Christus in Majesteit. Dankzij het gebruik van videomapping ziet dit apsisfresco eruit alsof het gisteren is geschilderd. Het is ontroerend om te zien hoe het interieur er destijds wellicht uitzag. Sant Climent smaakt naar meer romaanse kunst. Daarom gaan we naar de kerk van Santa Eulàlia, met zijn slanke Lombardische toren, en naar de kapel van Sant Quirc de Durro, waar de zonsondergang trapsgewijs roze tinten over de Pyreneese pieken schildert.

Na een wandeling door het stadscentrum stappen we weer in de auto. Onderweg genieten we van de panoramische route tussen Balaguer en Baronia de Sant Oïsme, een stuk met prachtige landschappen die uitkijken over de rivier de Segre en het moeras van Camarasa, dat aan de voet van het Montsecgebergte ligt. De hemel in dit gebied is een officieel Sterrenreservaat en een droom voor amateurastronomen. In het spectaculaire Congost de Mont-rebei, een adembenemend Catalaans ravijn, gaan we kajakken op de Noguera Ribagorçana. Terwijl we over het water peddelen, doemen stenen kliffen torenhoog op aan weerszijden van de rivier. Je kunt de kloof ook te voet verkennen via het net van verhoogde wandelpaden. We sluiten de dag af in La Pobla de Segur, waar we voor het avondmaal nog snel de beroemde Catalaanse kruidenlikeur ratafia leren te distilleren.

Na het passeren van Artés steken we de C-25 onderdoor via een tunnel, die het begin markeert van Camí de Sant Martí de Serraïma. Dit glooiende gravelgedeelte leidt ons naar een hooggelegen pad, dat panoramische uitzichten over de regio biedt. Na de top van el Pic Garrofí daalt de route richting Navàs over een pad dat aansluit op de weg naar Gaià. De laatste kilometers, met de ondergaande zon over goudkleurige velden en bergsilhouetten, sluiten een etappe af die de twee gezichten van deze regio toont: de te overwinnen bergen en de uitgestrekte centrale vlakte.

We horen de klokken van de kerk van Sant Pere in Figueres luiden, een van de belangrijke plekken in het leven van Dalí, de geniale kunstenaar met de geweldige snor. Deze ochtend staan de belangrijkste punten op de route van de surrealistische schilder op het programma. We willen de zogenoemde Driehoek van Dalí verkennen: zijn geboortestad, het huis in Port Lligat en het Castell de Púbol. Onderweg houden we enkele keren halt. In het Dalí Theater-Museum raken we in de ban van de ontelbare details die de kunstenaar in optische illusies heeft verborgen. In het Museu del Joguet (Speelgoedmuseum) bezoeken we een tentoonstelling over zijn jonge jaren en staan we stil bij de Juwelen van Dalí, een prachtige collectie van sieraden die hij heeft ontworpen. Tot slot bezoeken we het Museu de l’Empordà, waar interessante werken van lokale en hedendaagse kunstenaars worden tentoongesteld.

We verlaten Espot en beginnen aan een klim van 12 kilometer, met halverwege een korte pauze. De eerste 3 km lopen over een smalle, schaduwrijke weg, waarna de route verdergaat over een bospad, omgeven door hoge sparren die een gevoel van afzondering en rust creëren. De laatste meters voor de Coll de la Creu d’Eixol zijn het zwaarst, met steile hellingen, maar bovenaan wordt men onmiddellijk beloond: het landschap opent zich en ontvouwt zich in een immens panorama van glooiende alpenweiden, met opeenvolgende lagen bergen die zich uitstrekken tot aan de horizon, waar iconische toppen zoals de Pic de l’Orri te onderscheiden zijn.

Vanaf Cornudella volgen we een bergweg die het Pradesgebergte binnengaat, een verrassend groen en gevarieerd landschap. We passeren Albarca en klimmen naar Coll de Forcals, waar panoramische uitzichten over de valleien en bossen van steeneiken en rode dennen zich openen. De klim gaat gestaag verder naar Coll de l’Arena (1.034 m), het hoogste punt van de dag. Vanaf hier begint een spectaculaire afdaling van 16 km over een perfect begaanbare, bochtige weg, rustig genoeg om van het landschap te genieten terwijl we richting Coll de l’Aguila (1.024 m) dalen.

We verlaten Salardú richting Baqueira over de weg die naar Pla de Beret voert. De klim is 6 km lang met 400 meter hoogteverschil: gestaag, goed te doen, en omringd door bossen van sparren en zwarte dennen. Terwijl we hoger komen, openen de uitzichten over de Val d’Aran zich en slingert de weg door hooggelegen bergweiden. Pla de Beret (± 1.850 m) is een van de grootste natuurlijke hoogvlaktes van de Pyreneeën. Hier ontspringt de Noguera Pallaresa, temidden van ronde bergtoppen en weiden die in de winter onderdeel zijn van het skigebied Baqueira Beret.

We verlaten Solsona met een rustige start en volgen een pad dat 15 km parallel loopt aan de Riu Negre, met enkele verharde stukken die de continuïteit van de onverharde weg onderbreken. De rivier begeleidt ons met haar rustige loop, terwijl het landschap groen blijft en bezaaid is met boerderijen. Dit eerste deel laat ruimte om het ritme te vinden en van de route te genieten, zonder noemenswaardige hellingen, totdat de Eix del Cardener verschijnt, de toegangspoort tot Cardona.

We hebben onze culinaire creaties uitvoerig geproefd. Hoog tijd dus voor een stevige wandeling. We kiezen voor een literaire route en krijgen de keuze uit een van de decors uit De schaduw van de wind of De kathedraal van de zee. We gaan voor de tweede optie. Zo krijgen we de kans om de Basiliek van Santa María del Mar in de wijk El Born te bezoeken. Daarna kuieren we op ons gemak verder door deze levendige wijk, waar we in de talrijke cafés volop kunnen genieten van tapas en een glaasje wijn.

De route gaat verder naar de Ebrodelta, een van de meest waardevolle ecosystemen op het schiereiland, vooral voor de talrijke vogelsoorten die hier nestelen of passeren. In Deltebre bezoeken we het Ecomuseum van de Delta de l’Ebre, waar we meer vernemen over de unieke aard van dit gebied en zijn band met de mens. Vanaf een van de uitkijkpunten in dit natuurgebied, dat het label van Biosfeerreservaat draagt, genieten we van het prachtige uitzicht op de draslanden en rijstvelden. De plaatselijke rijst is het ingrediënt bij uitstek in elk heerlijk gerecht uit deze streek. Bij zonsondergang vliegt een grote zwerm flamingo’s door de lucht. Ze zijn op weg naar het gebied waar ze de nacht zullen doorbrengen.